İLK MÜSLÜMAN TÜRK DEVLETLERİ

İzlence Konu Başlık

Hafta Teori Konu Başlıkları
1 Türklerin İslâmiyet’ten Önceki İnançları ve Araplarla İlk İlişkiler: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Türkler İslâmiyet’ten önce hangi dinleri benimsemiştir? 2- Türklerin Araplar ile ilk ilişkileri hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: Abdülkadir İnan, Eski Türk Dini, İstanbul 1976; Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi, İstanbul 1984; İbrahim Kafesoğlu, Türk Millî Kültürü, İstanbul 1991; Artamonov, M. İ., Hazar Tarihi, Türkler, Yahudiler, Ruslar, İstanbul 2004; Ahmet Taşağıl , “ Hazarlar” DİA, XVII, 116-120; Emel Esin, İslamiyetten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslama Giriş, İstanbul 1978.
2 Emevîler ve Abbâsîler Devrinde Türk-Arap İlişkileri: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Emevîler, Türklere karşı nasıl bir politika izlemiştir? 2- Türkler, Emevîlere karşı niçin başarılı olamamıştır? 3- Horasan Valisi Kuteybe’nin faaliyetleri hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: Akdes Nimet Kurat, “Kutayba b. Müslim’in Harezm ve Semerkand’ı Zaptı”, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, VI, (Ankara 1948), sy. 5, s. 388 vd; Bernard Lewis, Tarihte Araplar (trc. Hakkı Dursun Yıldız),İstanbul 1976; Belâzurî, Fütûhu’l-büldân (nşr. M. J. De Goeje ), Leiden 1860; trc. Mustafa Fayda, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1990; H. A.R. Gibb, Orta Asya’da Arap Fütuhatı (trc. M.Hakkı), İstanbul 1930; İbn’ül-Esîr, el-Kâmil fi’t târîh (nşr. C. J. Tornberg ), Beyrut 1965, III; (trc. Ahmet Ağırakça, İslâm Tarihi İbnü’l Esir El-Kâmil Fi’t-Tarih Tercümesi), İstanbul 1987, III; Julius Wellhausen, Arap Devleti ve Sukutu (trc. Fikret Işıltan), Ankara 1963; İsmail Yiğit, "Kuteybe b. Müslim", DİA, XXVI, 490-491.
3 Türklerin İslâmiyeti Kabulü: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Türkler, Emevî Devleti’nde ne gibi hizmetlerde bulundular? 2- Abbâsîler ile Türkler arasındaki ilişkiler nasıldı? Bibliyografya: Abdülkerim Özaydın, “Türklerin İslâmiyeti Kabulü”, Türkler, IV, Ankara 2002; Emel Esin, “Türklerin İslamiyete Girişi”, Tarihte Türk Devletleri,Ankara 1987; Erdoğan Merçil, Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Ankara 1993; Hakkı Dursun Yıldız, “ Türklerin Müslüman Olmaları” , Doğuştan Günümüze Büyük İslâm Tarihi, İstanbul 1992, VI; Hakkı Dursun Yıldız, “İslamiyet ve Türkler”, Diyanet Dergisi (Hicret Özel Sayısı), Ankara 1981.
4 İtil (Volga) Bulgar Devleti (?-1399): Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- İtil Bulgar Devleti hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: Akdes Nimet Kurat, IV – XVIII. Yüzyıllarda Karadeniz Kuzeyindeki Türk Kavimleri, Ankara 2002; Nesimi Yazıcı, İlk Türk-İslâm Devletleri Tarihi, Ankara 2007; Erdoğan Merçil, Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Ankara 1993; Erdoğan Merçil, “İlk Müslüman Türk Devletleri Tarihi Hangi Devlet ile Başlamalı?”, İÜEFTD., İstanbul 2000, sy. 36, s. 299 – 304; İbrahim Kafesoğlu, Türk Millî Kültürü, İstanbul 1991; Nesimi Yazıcı, “ İdil (Volga) Bulgar Hanlığı’nda İslamiyet” TÜRKLER, Ankara 2002, IV, 394-408; Ramazan Şeşen, Onuncu Asırda Türkistan’da bir İslam Seyyahı İbn Fadlan Seyahatnamesi Tercümesi, İstanbul 1975;Mustafa Kafalı, “ Batu Han”, DİA, V, 208-210; Reşit. Rahmeti Arat, “ Kazan”, İA, VI, 505.
5 Tolunoğulları Devleti: Konuyla İlgili Soru: 1-Tolunoğulları, Abbâsîler ile niçin mücadele etmiştir? Bibliyografya: Ahmed Ağırakça, “Humâreveyh b. Ahmed b. Tolun”, DİA,XVIII, 348-349; Erdoğan Merçil, Müslüman-Türk Devletleri, Ankara 1993. Hakkı Dursun Yıldız, “Ahmed bin Tolun”, DİA, II, 141-143. K. Y. Kopraman, “Tolunoğulları”, DGBİT, VI, 63; Nadir Özkuyumcu, Tolunoğulları, Genel Türk Tarihi, C. 3, s. 307-348, Ankara 2002.
6 İhşîdîler Devleti: Konuyla İlgili Soru: 1- İhşîdîler ile Abbâsîler arasında nasıl bir ilişki vardır? C.H. Becker, “İhşîdîler”, İA, V / 2, 945; Ahmed Ağırakça, “İhşîd”, DİA, XXI, 550 – 551; Ahmed Ağırakça, “İhşîdiler”, DİA, XXI, 551– 553; Kazım Yaşar Kopraman, “Ihşidiler”, DGBİT, İstanbul 1992, VI; Nadir Özkuyumcu, İhşîdîler, Genel Türk Tarihi, C. 3, s. 349-385, Ankara 2002.
7 Karahanlılar Devleti (Kuruluşundan İkiye Bölünüşüne Kadar): Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Satuk Buğra Han destanının önemi hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: Abdülkerim Özaydın, “Karahanlılar”, DİA., XXIV, 406; Mehmet Altay Köymen, Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi, Kuruluş Devri, Ankara 1989; Ömer Soner Hunkan, Türk Hakanlığı Karahanlılar (766 – 1212) ,İstanbul 2007; Reşat Genç, Karahanlı Devlet Teşkilatı, İstanbul 1981, Ankara 2002; O. Pritsak, “Kara-Hanlılar”, İA., VI.
8 Doğu Karahanlı ve Batı Karahanlı Devletleri: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Doğu Karahanlıları ile Batı Karahanlıların siyasî faaliyetleri hakkında neler söylenebilir? Bibliyografya: Ömer Soner Hunkan, Türk Hakanlığı Karahanlılar (766 – 1212) ,İstanbul 2007; Reşat Genç, Karahanlı Devlet Teşkilatı, İstanbul 1981, Ankara 2002; O. Pritsak, “Kara-Hanlılar”, İA., VI.; Abdülkerim Özaydın, “Karahanlılar”, DİA., XXIV, 406.
9 Gazneliler Devleti I (963-1030) Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Gazneli Devleti’nin kuruluş süreci ile ilgili bilgi veriniz. 2- Sebük Tegin ve Sultan Mahmud dönemlerinin önemli olayları nelerdir? 3- Gazneli Devleti’nin kuruluş döneminde Sâmânilerle olan mücadeleyi kısaca değerlendiriniz. Bibliyografya: Erdoğan Merçil Gazneliler Devleti,Ankara 1989; a.mlf., Müslüman Türk Devletleri Tarihi, İstanbul 1985; a.mlf., “Gazneliler”, DİA, XIII; Aydın Usta, Şamanizmden Müslümanlığa Türklerin İslâmlaşma Serüveni, İstanbul 2007.
10 Gazneliler Devleti II (1030-1186): Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Dandanakan Savaşı’nı kısaca değerlendiriniz. 2- Gazneli Devleti’ni yıkılışa götüren süreci değerlendiriniz. Bibliyografya: Erdoğan Merçil Gazneliler Devleti,Ankara 1989; Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi, Kuruluş Devri, Ankara 1989; V. V. Barthold, Moğol İstilâsına Kadar Türkistan (haz. Hakkı Dursun Yıldız), İstanbul 1981; M. Hanefi Palabıyık, Valilikten İmparatorluğa Gazneliler Devlet ve Saray Teşkilatı, Ankara 2002; brahim Kafesoğlu, “Mahmûd-ı Gaznevî”, İA, VII, 173-183; Erdoğan Merçil, “Mahmud-ı Gaznevî”, DİA, XXVII, s. 362-365.
11 İtil Bulgar Devleti'nde Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Hayat: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- İtil Bulgar Devleti’nin sosyal durumu hakkında neler söylenebilir? Bibliyografya: Akdes Nimet Kurat, IV – XVIII. Yüzyıllarda Karadeniz Kuzeyindeki Türk Kavimleri, Ankara 2002; Nesimi Yazıcı, İlk Türk-İslâm Devletleri Tarihi, Ankara 2007; Erdoğan Merçil, Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Ankara 1993; Erdoğan Merçil, “İlk Müslüman Türk Devletleri Tarihi Hangi Devlet ile Başlamalı?”, İÜEFTD., İstanbul 2000, sy. 36, s. 299 – 304; İbrahim Kafesoğlu, Türk Millî Kültürü, İstanbul 1991; Nesimi Yazıcı, “ İdil (Volga) Bulgar Hanlığı’nda İslamiyet” TÜRKLER, Ankara 2002, IV, 394-408; Ramazan Şeşen, Onuncu Asırda Türkistan’da bir İslam Seyyahı İbn Fadlan Seyahatnamesi Tercümesi, İstanbul 1975.
12 Tolunoğulları ve İhşîdîlerde Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Hayat: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Tolunoğullarını sosyokültürel açıdan değerlendiriniz. 2- Tolunoğullarının, Mısır’ın ekonomik gelişimindeki etkisini değerlendiriniz. 3- İhşîdîlerin sosyokültürel hayatı hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: C.H. Becker, “İhşîdîler”, İA, V / 2, 945; Ahmed Ağırakça, “İhşîd”, DİA, XXI, 550 – 551; Ahmed Ağırakça, “İhşîdiler”, DİA, XXI, 551– 553; Kazım Yaşar Kopraman, “Ihşidiler”, DGBİT, İstanbul 1992, VI; Nadir Özkuyumcu, İhşîdîler, Genel Türk Tarihi, C. 3, s. 349-385, Ankara 2002.
13 Karahanlılarda Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Hayat: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Karahanlıların sosyokültürel hayatı hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: Abdülkerim Özaydın, “Karahanlılar”, DİA., XXIV, 406; Mehmet Altay Köymen, Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi, Kuruluş Devri, Ankara 1989; Ömer Soner Hunkan, Türk Hakanlığı Karahanlılar (766 – 1212) ,İstanbul 2007; Reşat Genç, Karahanlı Devlet Teşkilatı, İstanbul 1981, Ankara 2002; O. Pritsak, “Kara-Hanlılar”, İA., VI.
14 Gazneliler’de Sosyo-Kültürel Ekonomik Hayat: Konuyla İlgili Soru/Sorular: 1- Gazneli Sultan Mahmud dönemi kültür hayatı hakkında bilgi veriniz. Bibliyografya: Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi, Kuruluş Devri, Ankara 1989; V. V. Barthold, Moğol İstilâsına Kadar Türkistan (haz. Hakkı Dursun Yıldız), İstanbul 1981; M. Hanefi Palabıyık, Valilikten İmparatorluğa Gazneliler Devlet ve Saray Teşkilatı, Ankara 2002; brahim Kafesoğlu, “Mahmûd-ı Gaznevî”, İA, VII, 173-183; Erdoğan Merçil, “Mahmud-ı Gaznevî”, DİA, XXVII, s. 362-365.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026