HESAPLAMALI TÜRK MÜZİKOLOJİSİ ARAÇLARI

İzlence Formu

Ders Adı HESAPLAMALI TÜRK MÜZİKOLOJİSİ ARAÇLARI Kod MZKJ9034
Kredi 3 AKTS 8
Z/S Seçmeli Teorik Saat 3
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Prof. Dr. OZAN UĞRAŞ YARMAN
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

Erken Cumhuriyet'ten günümüze, yerli ve otantik müzikte Batılılaşmanın yol açtığı etkiler --- yani makamsal estetik ile tavırda, tür ile tarzlarda, formlarda, bestecilikte, çalgılarda, teknolojide ve kuramda Avrojenerik farklılaşmalar --- irdelendikten sonra, Türk müziği için hesaplamalı müzikoloji araçları tanıtılacaktır.

İçerik

19. Yüzyılın ortalarından itibaren Türkiye'de ve komşu ülkelerde modernleşme hareketleri başgöstermiştir. Avrupai yenilikler siyasi ve kültürel ortamı dönüştürürken müziği de başkalaştırmıştır. Çeyrekseslerin sistematize edilmek istendiği 1932 tarihli "Arap müziği'nin Kahire Kongresi" ve aynı yıllarda yerli otantik müziğe yönelik radyo yayın yasaklarıyla gündeme oturan Alaturka-Alafranga kamplaşmamız buna dair kilit örneklerdir. Erken Cumhuriyet'in kültür ve sanat politakalarıyla, yani "Musiki İnkılabı" söylemi üzerinden, oluşturulmak istenen "ulusal müzik" veya "evrensel müzik" önermesi, 1950'lerden başlayarak etkisini gitgide yitirip sahneyi popüler kültür izdüşümlerine bırakmıştır. Bir taraftan elektroakustik yenilikler ve farklı çokseslilik teknikleri zemininde Türk Pop, Anadolu Rak, (Senfonik) Arabesk, İslami/Yeşil Pop da denilen Senfonik İlahiler, Türk Rap/Hip-Hop gibi yığın müzik türleri ortaya çıkarken, diğer taraftan teksesli geleneksel müzikçilik devam etmiştir. Dersimizde, sözkonusu konular odağında hesaplamalı müzikoloji araçları eşliğinde bütünsel bir perspektif sunulacaktır.

Öğretim Yöntemleri

Bilgisayar destekli hesaplamalı müzikoloji analizleri; medya gösterimi ve eser dinletisi üzerinden kritik; kaynaklara dayalı karşılaştırma yapma ve araştırma sunma.

Kaynaklar

“Search for an Optimal Tonal-System for an Authentic Turkish Soundscape" (2020) ile "Yarman-36 Tone-System for Turkish Art music" (2014) başlıklı makalelerimizin, "Alaturka müziğin yasaklanmasında Atatürk" (2010) başlıklı çalışmamın, "Ses Dünyamızda Yeni Ufuklar" (2010) kitabımın, "79-tone Tuning & Theory for Turkish Maqam Music" (2008-2016) başlıklı genişletilmiş Doktora Tezimin içeriklerinden ve kaynakçalarından yararlanılacaktır. Ayrıca, adı geçen çalışmaların ortaya konmasında kullanılmış yazılımların yanısıra, konuya dair medya dinletilerine ve bunların ses analizlerine yönelinecektir.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026