METİN MADENCİLİĞİ VE DOĞAL DİL İŞLEME

İzlence Formu

Ders Adı METİN MADENCİLİĞİ VE DOĞAL DİL İŞLEME Kod YÖN7033
Kredi 3 AKTS 8
Z/S Seçmeli Teorik Saat 3
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Dr. Ögr. Üyesi ŞENOL EMİR
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, metin madenciliği ve doğal dil işleme (NLP) alanının temel kavramlarını, yöntemlerini ve güncel yaklaşımlarını öğretmektir. Ders kapsamında, metin ön işleme tekniklerinden klasik vektör uzayı modellerine, kelime gömülülerinden dönüştürücü (transformer) mimarilerine ve büyük dil modellerine kadar uzanan yöntemlerin kuramsal temelleri ve uygulamaları ele alınmaktadır. Öğrencilerin, metin verilerinden anlamlı bilgi çıkarabilme, modern NLP modellerini kullanabilme ve bu alandaki etik, yanlılık ve gizlilik sorunlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilme yetkinliği kazanmaları hedeflenmektedir.

İçerik

Metin ön işleme ve temizleme teknikleri, kelime torbası (bag-of-words), TF-IDF ve vektör uzayı modelleri, Word2Vec, GloVe, fastText gibi kelime gömülüleri(embeddings), temel konu modelleme yöntemleri, duygu analizi ve metin sınıflandırma, isimlendirilmiş varlık tanıma (NER), metin özetleme, soru-cevap sistemleri, sohbet robotlarının temel prensipleri, dönüştürücü (transformer) mimarisi ve BERT/GPT gibi önceden eğitilmiş modellerin kullanımı ve ince ayar yapılması (fine-tuning), Hugging Face Transformers kütüphanesi ile pratik uygulamalar, Türkçe ve çok dilli doğal dil işleme zorlukları, metin madenciliğinde gizlilik, yanlılık ve etik konular ile bu alanlardaki güncel önemli makalelerin incelenmesi ve tartışılması.

Öğretim Yöntemleri

Çevrimiçi ve yüz yüze eğitim

Kaynaklar

- Altınok, D. (2021). Mastering spaCy: An end-to-end practical guide to implementing NLP applications using the Python ecosystem. Packt. - Albrecht, J.,Ramachandran S., Winkler C., Blueprints for Text Analytics Using Python: Machine Learning-Based Solutions for Common Real World (NLP) Applications - Kadre, S., Kadre, S., & Dey, S. (2025). Mastering Text Analytics: A Hands-on Guide to NLP Using Python. Apress.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026