Bu ders, edebiyat ile toplumsal hayat arasındaki ilişkiyi edebi metinler aracılığıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Dersin temel odağı, Tanzimat’tan günümüze uzanan süreçte Türkiye’nin modernleşme, Batılılaşma vb. toplumsal konulardaki gelişim süreçleri ve deneyimlerinin, özellikle Türk ve Batı kaynaklı roman ve düşünce yazılarında nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, Doğu-Batı ekseninde şekillenen kültürel gerilim ve kimlik arayışlarının edebi metinlerdeki yansımaları ele alınacaktır. Ayrıca, söz konusu temaların işlendiği romanlara dair eleştirel inceleme, çözümleme ve yorumlara da yer verilerek öğrencilerin edebî ve sosyolojik analiz becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Edebiyat Sosyolojisi dersi, edebi metinleri toplumsal bağlamlarıyla birlikte değerlendirmeyi amaçlayan disiplinlerarası bir yaklaşımla yapılandırılmıştır. Ders kapsamında, Tanzimat’tan günümüze Türkiye’nin modernleşme ve Batılılaşma süreci merkeze alınarak, bu dönüşümün özellikle romanlar aracılığıyla edebiyatta nasıl temsil edildiği incelenecektir. Doğu-Batı gerilimi, kültürel çatışmalar, birey ve toplum ilişkisi gibi temalar,hem klasik romanlar hem de bu romanlara dair eleştirel okumalar eşliğinde ele alınacaktır. Her hafta bir film ve bir şiir önerisiyle desteklenen içerik, öğrencilerin edebiyat-sosyoloji kesişiminde çok yönlü düşünme ve analiz becerilerini geliştirmeyi hedefler. Ders hem edebi duyarlılığı hem de toplumsal sorgulama yetisini birlikte geliştirmek isteyen öğrenciler için tasarlanmıştır.

Ders, sözlü anlatım, metin çözümlemesi, görsel-işitsel materyallerle desteklenmiş tartışmalar ve öğrenci sunumlarına dayalı olarak yürütülecektir. Her hafta belirlenen roman, eleştirel okuma metni, bir film ve bir şiir üzerinden çok yönlü analizler yapılacak; edebi metinlerin toplumsal bağlamları sınıf-içi tartışmalarla değerlendirilecektir. Öğrencilerden hem sözlü hem yazılı olarak görüşlerini ifade etmeleri, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeleri ve haftalık okumalarla aktif katılım sağlamaları beklenmektedir. Film gösterimleri ve şiir okumaları derste kısa yorumlarla pekiştirilecek; ayrıca dönem sonunda öğrencilerden bireysel veya grup olarak kısa analiz sunumları gerçekleştirmeleri istenecektir.

Robert Escarpit - Edebiyat Sosyolojisine Giriş (1. bölüm) Pierre Bourdieu - Sanatın Kurallarından seçme bölümler Terry Eagleton - Edebiyat Kuramı (Giriş ve 1. Bölüm) Berna Moran - Edebiyat Kuramları ve Eleştiri (Yansıtma Kuramı I-II) Georg Lukács - Roman Kuramından seçmeler Terry Eagleton - Edebiyat Olayı (Realistler ve Nominalistler) Ahmet Hamdi Tanpınar - Beş Şehir (herhangi bir şehir bölümü) Virginia Woolf - Kendine Ait Bir Oda Fatma Aliye - Muhaderat (kadının toplum ve çalışma hayatının içerisinde yer alması işlenir.) - Uhuvvet (kadının çalışma hayatındaki yerini anlatmıştır. Hanımlara Mahsus Gazete’de de bu konularla ilgili yazılar kaleme almıştır.) Raymond Williams - Kültür ve Toplum (Seçme bölümler) - Jack London’un Eserlerinde Sınıf Çatışması (makale: Ogün Nazlı) Jack London - Martin Eden Sungur Savran - Türkiye’de Sınıf Mücadeleleri-1 Stuart Hall - Kültürel Kimlik ve Diaspora Iain Chambers - Göç, Kültür, Kimlik Salman Rushdie - Imaginary Homelands (makale) Maurice Halbwachs - Kolektif Hafızadan seçmeler Umberto Eco - Gülün Adı (Önsöz ve Sonsöz) Leo Löwenthal - Edebiyat, Popüler Kültür ve Toplum (Edebiyat ve Toplum ) Pascale Casanova - Dünya Edebiyat Edebiyat Cumhuriyeti (Edebiyatın İcadı) Berna Moran - Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış (herhangi bir roman analizi)