Bu dersin amacı, öğrencilerin Eski Uygur Türkçesinin tarihsel gelişimini, yazı sistemini, dil bilgisel özelliklerini ve temel metinlerini tanımalarını sağlamak; Uygur alfabesiyle yazılmış metinleri okuyup transliterasyon ve çeviri yapabilecek düzeye ulaşmalarını temin etmektir. Ayrıca öğrencilerin tarihî Türk dili araştırmalarında akademik metin çözümleme, karşılaştırmalı dil incelemesi ve filolojik değerlendirme becerileri kazanmaları hedeflenmektedir.

Bu derste Eski Uygur Türkçesinin ortaya çıkışı ve tarihsel arka planı, Uygur alfabesi ve yazı sistemleri, fonetik ve morfolojik özellikler, söz varlığı ve cümle yapısı ele alınır. Maniheist, Budist ve sivil Uygur metinlerinden seçilmiş örnekler üzerinden okuma, transliterasyon ve çeviri çalışmaları yapılır. Eski Uygur Türkçesinin diğer tarihî Türk lehçeleriyle ilişkisi ve Türk dili tarihindeki yeri incelenir.

Anlatım ve açıklama Metin okuma ve çözümleme Karşılaştırmalı dil incelemesi Soru-cevap ve tartışma Öğrenci sunumları Uygulamalı transliterasyon ve çeviri çalışmaları

Kaynaklar Erdal, M. (2004). A grammar of Old Turkic. Brill. Gabain, A. von. (1974). Old Turkic grammar (J. W. Jones, Trans.). Indiana University Press. (Original work published 1950) Arat, R. R. (1991). Eski Türk şiiri. Türk Tarih Kurumu Yayınları. Caferoğlu, A. (2011). Eski Uygur Türkçesi sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları. Ölmez, M. (2017). Köktürkçe ve Eski Uygurca dersleri. Kesit Yayınları. Wilkens, J. (2021). Handwörterbuch des Altuigurischen: Altuigurisch–Deutsch–Türkisch. Vandenhoeck & Ruprecht. Yardımcı Kaynaklar Eski Uygurca metin neşirleri Maniheist ve Budist Uygur metinleri Akademik makaleler ve ders notları