| 1 |
Dersin kapsamı, entelektüel tarih yazımında "zihniyet" ve "siyaset" ilişkisi. Tanzimat'ın modernleşme, bürokrasi ve birey algısında yarattığı dönüşüm. |
| 2 |
II. Abdülhamid rejiminin karakteri, Jön Türk hareketinin doğuşu, Paris, Cenevre ve Kahire eksenli muhalefet merkezleri, gizli teşkilatlanma ve sürgün edebiyatı. |
| 3 |
Etnik ve dini unsurları Osmanlılık üst kimliğinde birleştirme ideali. Meşrutiyet’in ilan ilk günlerinde bu fikrin iyimserliği ve pratik siyasetteki açmazları. |
| 4 |
Yusuf Akçura’nın Üç Tarz-ı Siyaset’i bağlamında Türkçülüğün doğuşu. Türk Yurdu, Türk Derneği ve Türk Ocağı etrafında şekilllenen kültürel ve siyasal milliyetçilik. |
| 5 |
Sırat-ı Müstakim / Sebîlürreşad ekseninde İslamcı düşünce. Batı bilimi ile İslam'ın uzlaştırılması çabaları, Said Halim Paşa ve Mehmet Akif Ersoy’un yaklaşımları. |
| 6 |
Şükrü Hanioğlu’nun eserleri ışığında Abdullah Cevdet ve İctihad dergisi çevresi. Pozitivizm, materyalizm, din eleştirisi ve "garb-ı melun" tartışmaları. |
| 7 |
Dönem metinlerinin (makaleler, manifestolar, siyasî programlar) eleştirel tahlili ve kavramsal tartışmalar. |
| 8 |
Meşrutiyet’in hürriyet ortamında yükselen sol fikirler, Osmanlı Sosyalist Fırkası, İştirak dergisi ve Hilmi Ziya Ülken’in tahlilleri bağlamında sosyalist entelektüeller. |
| 9 |
Kadınlar Dünyası, Fatma Aliye, Emine Semiye ve Halide Edip ekseninde Meşrutiyet dönemi kadın hareketleri, eğitim, kamusal alan ve aile yapısı tasavvurları. |
| 10 |
Balkan Savaşları’nın yarattığı travma. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin ideolojik evrimi: "Milli İktisat" politikaları ve merkeziyetçi devlet inşası. |
| 11 |
Prens Sabahattin’in teşebbüs-i şahsî ve adem-i merkeziyet fikirleri ile İttihatçıların merkeziyetçi/devletçi zihniyeti arasındaki büyük kavga. |
| 12 |
Sosyolojinin kurumsallaşması, Ziya Gökalp’in Durkheimci sosyolojiyi Türk milliyetçiliğiyle sentezleyişi ve edebiyatın ideolojik bir araç olarak kullanımı. |
| 13 |
I. Dünya Savaşı'nın sonu, Mondros Mütarekesi ve İstanbul’da şekilllenen yeni siyasî arayışlar (Wilson prensipleri, mandacılık, İslam birliği ve Anadolu direnişine bakış). |
| 14 |
Meşrutiyet’in entelektüel birikiminin Cumhuriyet’in kuruluş kadrolarına (kurucu akıl, laiklik, milliyetçilik ve devletçilik anlayışı) aktarımı. |