ENERJİ EKONOMİSİ

İzlence Konu Başlık

Hafta Teori Konu Başlıkları
1 Enerji Tasarrufu: Enerji tasarrufunun iktisadi anlamı; enerji hem tüketici sepetinde bir mal hem üretim faktörü; birimler, enerji dengesi, enerji yoğunluğu ve dışa bağımlılık; enerji üçlemesi. Kavram tanı testi ve takım kurulumu.
2 Enerji Verimliliği: Enerji verimliliğinin tüketici tarafı: enerji bütçe doğrusu, fayda fonksiyonu, tüketici dengesi (MRS = fiyat oranı), gelir-tüketim eğrisi ve Engel fonksiyonu; özel enerji farksızlık eğrileri (tam ikame, tam tamamlayıcı, minimum tüketim).
3 Enerji Verimliliğinin Faydaları: Fiyat değişimlerinin talebe etkisi: fiyat-tüketim eğrisi, ikame ve gelir etkisi (Hicks–Slutsky ayrıştırması), talep esnekliği ve toplam harcama; verimlilik yatırımlarının uzun dönem esnekliği yükseltmesi ve geri tepme etkisi.
4 Enerji Ekonomisinin Genel Çerçevesi: Piyasaya kamu müdahalesi: enerji sübvansiyonu (kademeli tarife), vergi, kota; açıklanmış tercih; enerji yoksulluğu, alt mal ve Giffen paradoksu; sübvansiyon reformu deneyimleri.
5 Çözümlü Örnekler: Ampirik talep analizi: log-log talep denklemi (enerji zaruri mi lüks mü?), çapraz esneklik, Kaya özdeşliği, ayrıştırma (LMDI) ve talep tahmini yöntemleri; Türkiye elektrik talebi projeksiyonları üzerine çözümlü örnekler.
6 Enerji Tüketimi ve Üretimi I: Üretim faktörü olarak enerji: üretim fonksiyonu Q = F(K, L, E), Cobb-Douglas, toplam/marjinal/ortalama fiziksel ürün, üretimin aşamaları, ölçeğe göre getiri, teknik ikame ve ikame esnekliği (CES).
7 Enerji Tüketimi ve Üretimi II: Eş-maliyet doğrusu, Lagrange yöntemiyle çıktı maksimizasyonu ve maliyet minimizasyonu, genişleme yolu, maliyet fonksiyonları ve LCOE.
8 Ara Sınav: Hafta 1–7 kapsamında sözel ve sayısal ara sınav
9 Yenilenebilir Enerjinin Çevresel ve Ekonomik Etkileri: Kâr maksimizasyonu ve enerji girdi talebi (P·MPP = P_E); yenilenebilir arzın ekonomisi (sıfır marjinal maliyet, değişkenlik, öğrenme eğrisi, destek mekanizmaları); fosil arz, rezerv, rant ve tükenebilir kaynak (Hotelling).
10 Enerji Bağlamında Çevre Sorunları: Negatif dışsallık, marjinal sosyal maliyet, Pigou vergisi; karbon vergisi ile emisyon ticareti (TR-ETS, AB ETS), marjinal azaltım maliyeti eşitlemesi, tahsisat ve CBAM.
11 Ekolojik Ayak İzi: Enerji tüketiminin çevresel yükünün ölçümü: karbon ve ekolojik ayak izi hesabı, Kaya özdeşliğinin emisyon bileşeni, sektörel emisyon yoğunlukları, Türkiye'nin sera gazı envanteri ve 2053 net sıfır yolu; adil geçiş.
12 Enerji Talebi ile Makroekonomik Göstergeler Arası İlişkiler: Enerji ithalatı ve cari açık, enerji fiyatları ve enflasyon, büyüme–enerji ayrışması; dış ticaret analizi (gümrük vergisi, kota, ihracat vergisi), arz güvenliği ve tedarik çeşitlendirmesi.
13 Enerji Piyasaları Analizi: Aksak rekabet: tekel, marjinal hasılat ve esneklik, Lerner endeksi, Cournot ve kartel (OPEC); elektrik ve doğal gaz piyasaları: merit order, marjinal fiyatlama, doğal tekel düzenlemesi, fiyat farklılaştırması, zirve fiyatlaması.
14 Çözümlü Örnekler: Dönemin sentezi: bir karbon fiyatının tüketici, üretici, merit order ve dış ticaret üzerindeki etkilerinin bütünleşik çözümü

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026