MÜZİK VE MODERNİTE II

İzlence Formu

Ders Adı MÜZİK VE MODERNİTE II Kod TSMP2031
Kredi 2 AKTS 2
Z/S Seçmeli Teorik Saat 2
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Dr. Ögr. Üyesi SEDA DÜZYOL YILMAZ
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

Sanayi Devrimi'nden günümüze uzanan süreçte, toplumsal, siyasal ve teknolojik dönüşümlerin müzik sanatı üzerindeki etkilerini ve modernleşme olgusuyla müziğin kurduğu estetik bağı analiz etmektir. Dersin temel hedefi; geleneksel müzik yapılarının çözülüşünü, ulus-devletlerin inşasında müziğin üstlendiği ideolojik rolleri, endüstrileşme ve kitle iletişim araçlarının müzik üretim/tüketim biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü kavramsal düzeyde öğretmektir. Bu bağlamda, batı dünyasındaki modern dönem akımları (aksiyonel müzik, tonalitenin yıkılışı, elektronik müzik) ile Türk modernleşmesinin müzik politikaları (erken cumhuriyet dönemi uygulamaları, alaturka-alafranga çatışması, sentez arayışları) karşılaştırmalı olarak incelenerek, öğrencinin bugünün müzik dünyasını tarihsel ve sosyolojik bir perspektifle yorumlama becerisini geliştirmektir.

İçerik

Modernite ve modernleşme kavramlarının sosyolojik tanımları; aydınlanma ve sanayi devriminin müzik estetiğine yansımaları; 19. ve 20. yüzyılda ulusçuluk akımları ve ulusal müzik okullarının doğuşu; batı müziğinde modernizm, atonalite ve avangart akımlar; popüler kültürün yükselişi, kültür endüstrisi ve kitle iletişim araçlarının (fonograf, radyo, plak) müziğe etkisi; Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türk modernleşmesi ve devletin resmi müzik politikaları; çok seslilik hamleleri, halk müziği derleme çalışmaları ve popüler müzikteki kimlik dönüşümleri.

Öğretim Yöntemleri

Seminer ve Teorik Anlatım: Modernite, ulus-devlet, kültür endüstrisi ve yabancılaşma gibi sosyolojik kavramların ve müzikal akımların projeksiyon ve sunumlar eşliğinde işlenmesi. Karşılaştırmalı Dinleti ve Metin Analizi: Dönemin ruhunu yansıtan müzikal eserlerin (örneğin Stravinsky'nin Bahar Ayini veya erken dönem Cumhuriyet besteleri) dinlenmesi ve dönemin felsefi/siyasi metinleriyle birlikte çözümlenmesi. Eleştirel Tartışma ve Soru-Cevap: Kültür politikaları, küreselleşme ve müzikte yerellik-evrensellik temaları üzerinden sınıf içi beyin fırtınası yürütülmesi. Makale Tarama ve Sunum: Öğrencilerin modernite ve müzik ilişkisini ele alan akademik makaleleri incelemesi, seçtikleri bir alt başlığı (örneğin "Radyonun müzik kültürüne etkisi") sınıfta sunması.

Kaynaklar

Theodor W. Adorno — Modern Müziğin Felsefesi / Kültür Endüstrisi Eric Hobsbawm — Devrim Çağı / Geleneklerin İcadı İlber Ortaylı — İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı (Modernleşme Süreci İçin) Tekin Alp — Türk Estetiği ve Müzik Politikaları Erken Cumhuriyet dönemi müzik inkılabına dair arşiv belgeleri, resmi raporlar ve dönemsel makaleler.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026