| Ders Adı | TÜRK MÜZİĞİ TEORİSİ VE SOLFEJİ IV | Kod | TSMP2004 |
| Kredi | 3 | AKTS | 5 |
| Z/S | Zorunlu | Teorik Saat | 3 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Doç. Dr. AYLİN ŞENGÜN TAŞÇI |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
İlk üç dönem boyunca kazanılan makam ve usul becerilerini en üst seviyeye taşıyarak, geleneksel musikinin en karakteristik bileşenleri olan şed (göçürülmüş) makamları ve mürekkep (birleşik) makam yapılarının temel mantığını kuramsal olarak kavratmaktır. Bu dönemde özellikle Mahur, Nihavend, Sultaniyegah ve Segah makamlarının seyir özelliklerini öğretmek; usul dünyasını yürük semai evrelerinden sonra gelen büyük usullerin çekirdek formlarına (Düyek, Müsemmen, Ağır Aksak) taşımak; solfej, dikte ve deşifre çalışmalarıyla öğrencinin transpoze okuma refleksini, makamsal geçki hafızasını ve duyduğu klasik melodik yürüyüşleri porteye aktarma becerisini orta-ileri seviyeye ulaştırmaktır.
Makamlarda şed (göçürülme/transpozisyon) kavramının kuramsal esasları Çargah ve Buselik dizilerinin farklı perdelere göçürülmesiyle oluşan Mahur, Nihavend ve Sultaniyegah makamlarının analizleri Segah makamının koma perdesi basılış özellikleri, donanımı ve seyir kalıpları Büyük usullerin temelini oluşturan sekiz zamanlı düyek ve müsemmen usulleri ile dokuz zamanlı ağır aksak usulünün darp yapıları Bu makam ve usullerle yazılmış klasik repertoire solfejleri, transpoze okuma pratikleri ile gelişmiş ezgisel dikte çalışmaları.
Anlatım ve Şed/Geçki Analizi: Dizilerin porte üzerinde farklı perdelere nasıl göçürüldüğünün ve makamsal geçki kurallarının, örnek eser analizleri üzerinden kuramsal olarak işlenmesi. Uygulamalı Transpoze ve İcra: Hocanın ses veya çalgı ile gösterdiği şed makam perdelerinin ve esnek seyir adımlarının, öğrenciler tarafından farklı anahtarlar ve transpoze mantığıyla deşifre edilmesi. İşitsel Analiz ve Soru-Cevap: Sınıfta icra edilen kısa ezgilerin orijinal perdesinde mi yoksa şed (göçürülmüş) mi olduğunun ve kullanılan usulün işitsel hafıza yoluyla canlı olarak tespit edilmesi. İleri Seviye Dikte ve Ev Ödevleri: Öğrencilerin her hafta verilen şed ve basit mürekkep yapıdaki solfej parçalarını metronomla çalışması ve sınıfta duydukları gelişmiş makamsal seyirleri porteye aktarması.
İsmail Hakkı Özkan — Türk Musikisi Nazariyatı ve Usulleri (Kudüm Velvelesi İlavesi) Ekrem Karadeniz — Türk Musikisinin Nazariye ve Esasları Salih Aydoğan — Türk Müziği Solfej ve Dikte Kitabı Konservatuvar arşivinden özenle seçilmiş, Mahur, Nihavend, Sultaniyegah ve Segah makamlarında yazılmış, orta-ileri seviyedeki klasik eser notaları ile solfej antolojileri.