ÇALGI EĞİTİMİ III

İzlence Formu

Ders Adı ÇALGI EĞİTİMİ III Kod TSMP2005
Kredi 1 AKTS 3
Z/S Zorunlu Teorik Saat 1
Uygulama Saat 1 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Öğr. Gör. DEMET TUNCAY
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

İlk yıl boyunca çalgı üzerinde kazanılan temel teknik, tutuş ve perde yerleşim becerilerini pekiştirerek, geleneksel Türk musikisinin ana sütunları olan klasik makamların icra estetiğine giriş yapmaktır. Bu dönemde özellikle Rast, Uşşak ve Hicaz makamlarında yazılmış orta formdaki (Şarkı, İlahi, Peşrev) klasik eserler üzerinden çalgının pozisyon, mızrap/yay/nefes tekniklerini geliştirmek; öğrencilerin meşk kültürünün çekirdeğini oluşturan kulaktan duyarak taklit etme becerisini, hafızadan icra etme yeteneğini ve temel usullere (Sofyan, Semai, Yürük Semai) uygun olarak çalgısıyla eşlik edebilme refleksini başlangıç seviyesinin üzerine çıkarmaktır.

İçerik

Çalgının teknik sınırlarını geliştirmeye yönelik temel pozisyon, tel geçişleri ve süsleme egzersizleri; Rast, Uşşak ve Hicaz makamlarındaki klasik repertuvarın çalgı üzerindeki hassas perde (koma) yerleşimleri ve tavır analizleri; küçük ve orta formdaki saz ve sözlü eserlerin yapısal bölümleri esas alınarak icra edilmesi; dört, beş ve altı zamanlı temel usullerin çalgı üzerindeki ritmik vurguları; öğrencinin çalgısıyla temiz, net ve üsluba uygun bir ses (tını) elde etme basamakları.

Öğretim Yöntemleri

Birebir Uygulamalı Meşk: Derslerin geleneksel usta-çırak ilişkisi içinde, hoca ve öğrencinin karşı karşıklı çalgı icra ederek, makamın ruhuna uygun tavır ve süsleme tekniklerini aktarması. Teknik Demonstrasyon ve Analiz: Eserlerde geçen zor geçişlerin, pozisyon değişikliklerinin ve mızrap/yay/nefes kombinasyonlarının hoca tarafından uygulamalı olarak gösterilmesi ve çözümlenmesi. Hafızadan İcra ve Kulak Egzersizleri: Öğrencinin seçilen klasik eserleri notaya bağımlı kalmadan, bellekten ve makamın geleneksel seyrine uygun bir üslup ve tavırla çalma alışkanlığı kazanması. Bireysel Performans ve Kritik: Öğrencinin her hafta hazırladığı eser performansının ders esnasında teknik, ritmik ve estetik açılardan değerlendirilerek anında düzeltilmesi.

Kaynaklar

Konservatuvar arşivlerinde yer alan, TRT Müzik Dairesi yayınlarından onaylı klasik Rast, Uşşak ve Hicaz nota külliyatı. Geleneksel çalgı icrasının ekol isimlerinin (Tanburi Cemil Bey, Niyazi Sayın, Necdet Yaşar vb.) tarihi ses kayıtları ve icra analizleri. Çalgıya özel olarak hazırlanmış temel ve orta seviye metodlar, pozisyon etütleri ve geleneksel süsleme teknikleri kılavuzları.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026