OSMANLI TÜRKÇESİ II

İzlence Formu

Ders Adı OSMANLI TÜRKÇESİ II Kod TSMP1020
Kredi 2 AKTS 2
Z/S Seçmeli Teorik Saat 2
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Doç. Dr. AYLİN ŞENGÜN TAŞÇI
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, ilk dönem edinilen temel Osmanlı Türkçesi altyapısını geliştirerek, öğrencinin matbu metinler üzerindeki okuma, anlama ve transkripsiyon (çevriyazı) becerilerini derinleştirmektir. Ders kapsamında, Osmanlı Türkçesinin kelime haznesini ve yapısal omurgasını oluşturan Arapça ve Farsça temel gramer kurallarının (vezinler, tamlamalar, ön ve son ekler) müzikoloji/konservatuvar literatürüne yönelik metinler üzerinden kavratılması hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencinin, edindiği dil becerilerini güfte mecmuaları, nota üzeri yazılar ve temel tarihsel kaynakları bağımsızca çözümleyebilme seviyesine ulaştırması amaçlanır.

İçerik

Bu ders Osmanlı Türkçesindeki Arapça unsurları (sülasi masdarlar, ism-i fail ve ism-i meful kalıpları), Farsça kuralları (vav-ı atf, izafet tamlamaları) ve matbu metinlerde sıkça karşılaşılan imla hususiyetlerini kapsar. Müfredat yapılandırması dahilinde, Türk musikisi tarihi, bestekâr biyografileri ve güfte mecmualarından seçilen dönem metinlerinin transkripsiyonlu okunması ve günümüz Türkçesine anlamlandırılması çalışmaları yürütülür. Ders boyunca, kuramsal dilbilgisi kuralları ile uygulamalı metin çözümlemeleri, kelime dağarcığını geliştirecek egzersizlerle eş zamanlı olarak işlenir.

Öğretim Yöntemleri

Ders, Arapça ve Farsça kökenli gramer kuralları ile Osmanlıca imla kaidelerinin yapısal olarak aktarıldığı doğrudan anlatım ve sunum teknikleriyle yürütülür. Sınıf içi uygulamalarda, seçilen matbu metinlerin öğrenciler tarafından sırayla okunması, harf harf çözümlenmesi ve transkripsiyon kurallarına uygun olarak yazıya dökülmesi pratiklerini içeren gösterip yaptırma ve uygulamalı metin analizi yöntemleri kullanılır. Öğrencinin okuma esnasında yaptığı harf, vezin veya tamlama hatalarının anında tespit edilerek kuramsal nedenleriyle açıklandığı anlık dönüt-düzeltme ve eleştirel okuma yaklaşımlarından etkin şekilde yararlanılır.

Kaynaklar

Osmanlı Türkçesi Grameri ve İmla Kılavuzları (Akademik El Kitapları) Osmanlı Türkçesi Matbu Metin Seçkileri ve Antolojileri Türk Musikisi Tarihi ve Bestekâr Biyografilerine Ait Matbu Kaynaklar Klasik Güfte Mecmuaları ve Şiir Antolojilerinden Seçme Metinler Standart Osmanlı Türkçesi ve Çevriyazı (Transkripsiyon) Sözlükleri

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026