Dersin amacı, öğrencilerin mekânsal planlama problemlerini demografik yapı, nüfus hareketliliği, kültürel peyzaj ve gündelik mekân kullanımı arasındaki ilişkiler üzerinden inceleyebilmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin araştırma sorusuna uygun coğrafi ölçeği, veri kaynaklarını ve analiz yöntemlerini gerekçelendirmeleri hedeflenir. Nüfus projeksiyonlarını, mekânsal göstergeleri ve nitel saha bulgularını birlikte yorumlama becerisi geliştirilir. Öğrencilerin analiz sonuçlarına dayanarak planlama alternatifleri üretmeleri ve bu alternatiflerin farklı nüfus grupları üzerindeki olası etkilerini değerlendirmeleri amaçlanır.

Ders, nüfusun dağılışı ve yoğunluğu, yaş ve hanehalkı yapısı, göç, geçici hareketlilik ve nüfus projeksiyonlarının mekânsal planlamada kullanımını kapsar. Kültürel peyzaj, yer kimliği, mekânsal bellek ve kültürel miras, koruma ve dönüşüm kararlarıyla ilişkili olarak incelenir. Mekânsal erişilebilirlik analizi, kültürel haritalama ve katılımcı araştırma yöntemleri seçilmiş kent, mahalle ve bölge örnekleri üzerinde tartışılır. Bulguların arazi kullanımı, konut, kamusal donatı ve kültürel koruma kararlarına aktarılması karşılaştırmalı vaka çalışmalarıyla değerlendirilir.

Ders, doktora semineri biçiminde yürütülür ve haftalık okumalar araştırma sorusu, yöntem, kanıt ve planlamaya katkı açısından eleştirel olarak tartışılır. Yöntem oturumlarında öğrenciler demografik gösterge haritaları, nüfus senaryoları ve kültürel haritalama örnekleri üzerinde çalışır. Dönem araştırması, problem tanımı, araştırma tasarımı, ara bulgular ve planlama önerisi aşamalarında akran değerlendirmesi ve öğretim elemanı geri bildirimiyle geliştirilir. Dönem sonu seminerinde öğrenciler, önerdikleri planlama kararlarını dayandıkları kanıtlar ve yöntemsel sınırlılıklar üzerinden savunur.

Mekânsal planlamanın genel çerçevesi için UN-Habitat’ın (2015) International Guidelines on Urban and Territorial Planning yayını kullanılır. UN-Habitat Mekânsal veri analizi için Robert Haining’in (2003) Spatial Data Analysis: Theory and Practice kitabından yararlanılır. cambridge.org Kültürel mirasın planlamayla ilişkisi UNESCO’nun (2011) Recommendation on the Historic Urban Landscape belgesi üzerinden ele alınır. Legal Affairs Türkiye uygulamalarında TÜİK’in ADNKS ve nüfus projeksiyonu verileri, ilgili yöntem açıklamalarıyla birlikte kullanılır. nip.tuik.gov.tr Haftalık okumalar, seçilmiş hakemli makaleler ile inceleme alanına ait plan raporları ve kültür envanterleriyle desteklenir.