MEKANSAL PLANLAMA: SOSYO-EKONOMİK ANALİZ

İzlence Formu

Ders Adı MEKANSAL PLANLAMA: SOSYO-EKONOMİK ANALİZ Kod CGRY9202
Kredi 3 AKTS 7
Z/S Seçmeli Teorik Saat 3
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Prof. Dr. ÖZLEM SERTKAYA DOĞAN
Dersin Veriliş Türü

Dersin Amacı

Dersin amacı, öğrencilerin üretim, istihdam, gelir, konut ve hizmetlere erişim arasındaki ilişkileri mekânsal planlama bağlamında analiz edebilmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin bir planlama problemi için uygun coğrafi ölçeği, veri kaynaklarını ve sosyo-ekonomik göstergeleri gerekçelendirmeleri hedeflenir. Ders, sosyo-ekonomik eşitsizliklerin hangi mekânsal ve kurumsal süreçlerle ilişkili olduğunu araştırma ve analiz bulgularını eleştirel biçimde yorumlama becerisi geliştirir. Öğrencilerin planlama alternatiflerini ekonomik uygulanabilirlik ve farklı toplumsal gruplar üzerindeki etkileri bakımından değerlendirebilmeleri amaçlanır.

İçerik

Ders, bölgesel gelişme farklılıklarını, yerel ekonomik yapıyı ve iş gücü piyasalarının mekânsal örgütlenmesini kapsar. Gelir eşitsizliği, çok boyutlu yoksunluk, konutun karşılanabilirliği ve kamusal hizmetlere erişim, kent ve bölge ölçeklerinde ele alınır. Kentsel dönüşüm ve yerel kalkınma müdahaleleri, ortaya çıkardıkları maliyet ve yararların toplumsal ve mekânsal dağılımı üzerinden incelenir. Seçilmiş vaka çalışmaları aracılığıyla sosyo-ekonomik bulguların arazi kullanımı, ulaşım, konut ve kamu yatırımı kararlarına nasıl yansıtılabileceği tartışılır.

Öğretim Yöntemleri

Ders, kuramsal okumaların ve ampirik araştırmaların eleştirel olarak tartışıldığı doktora seminerleri biçiminde yürütülür. Yöntem oturumlarında öğrenciler, aynı planlama probleminin farklı veri kaynakları, göstergeler ve coğrafi ölçekler kullanılarak nasıl incelenebileceğini karşılaştırır. Dönem çalışması, kapsamlı bir literatür taramasıyla başlar ve araştırma sorusu, gösterge seçimi, bulgular ve planlama alternatifleri üzerinden aşamalı olarak geliştirilir. Akran değerlendirmesi ve sözlü sunumlar, öğrencilerin yöntem tercihlerini açıklamalarına ve önerdikleri plan kararlarını kanıta dayalı biçimde savunmalarına olanak sağlar.

Kaynaklar

Mekânsal planlamanın genel çerçevesi için UN-Habitat’ın (2015) International Guidelines on Urban and Territorial Planning yayını kullanılır. UN-Habitat Planlama kararlarının toplumsal adalet açısından değerlendirilmesinde Susan S. Fainstein’in (2010) The Just City kitabından yararlanılır. Cornell University Press Kentler ve bölgeler arası karşılaştırmalarda OECD’nin Regions and Cities at a Glance yayın serisi kullanılır. OECD Türkiye uygulamalarında TÜİK’in Bölgesel İstatistikler veri tabanından, göstergelerin coğrafi kapsamı ve karşılaştırılabilirliği dikkate alınarak yararlanılır. biruni.tuik.gov.tr Haftalık okumalar, seçilmiş hakemli makaleler, bölge planları, belediye stratejik planları ve plan açıklama raporlarıyla desteklenir.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026