| Ders Adı | KLASİK TÜRK MUSİKİSİ (TÜRLER VE DÖNEMLER) I | Kod | TRAR9095 |
| Kredi | 3 | AKTS | 8 |
| Z/S | Seçmeli | Teorik Saat | 3 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Dr. Ögr. Üyesi HARUN KORKMAZ |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
Bu dersin amacı, Klasik Türk Musikisi’nin tarihî gelişimini dönemler, türler, icra gelenekleri ve repertuvar yapısı çerçevesinde ele almaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, Osmanlı-Türk musikisinin saray, tekke, şehir ve meşk çevrelerinde şekillenen temel türlerini tanımaları; bu türlerin tarihsel bağlamını, işlevini, form özelliklerini ve temsilî örneklerini değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir.
Derste Klasik Türk Musikisi’nin tarihî dönemleri, başlıca bestekârları, icra ortamları ve repertuvar türleri incelenecektir. Dinî ve din dışı formlar; sözlü ve saz eserleri; fasıl, ayin, beste, semai, şarkı, peşrev, saz semaisi gibi türler tarihî gelişimleri ve müzikal özellikleriyle ele alınacaktır. Ayrıca meşk geleneği, nota yazımı, güfte mecmuaları, saray/tekke/şehir musikisi ilişkisi ve modernleşme sürecinde Klasik Türk Musikisi’nin dönüşümü üzerinde durulacaktır.
Bu ders; anlatım, dinleme-analiz, tartışma, örnek eser incelemesi ve öğrenci sunumları yoluyla yürütülecektir. Klasik Türk Musikisi’nin dönemleri ve türleri, tarihî kaynaklar, repertuvar örnekleri ve seçilmiş ses kayıtları üzerinden ele alınacaktır. Derslerde nazarî açıklamalar, tarihsel bağlamlandırma ve eser çözümlemeleri birlikte kullanılacak; öğrencilerin farklı dönem ve türlere ait örnekleri karşılaştırmalı biçimde değerlendirmeleri sağlanacaktır. Ders kapsamında şu yöntemlerden yararlanılacaktır: Anlatım: Dönemler, türler, bestekârlar ve icra ortamları hakkında temel bilgilerin aktarılması. Dinleme ve analiz: Seçilmiş eser kayıtları üzerinden form, usul, makam, güfte ve icra özelliklerinin değerlendirilmesi. Tartışma: Türlerin tarihî dönüşümü, icra gelenekleri ve modernleşme süreçleri üzerine sınıf içi değerlendirmeler. Kaynak incelemesi: Güfte mecmuaları, nota neşirleri, edvâr metinleri ve arşiv kayıtları gibi kaynakların tanıtılması. Karşılaştırmalı değerlendirme: Dinî/din dışı, sözlü/sazlı, klasik/modern dönem eserlerinin mukayesesi. Öğrenci sunumları: Belirli bir tür, bestekâr, dönem veya eser üzerine kısa araştırma sunumları. Uygulamalı örnekleme: Gerekli görülen durumlarda makam seyri, usul yapısı veya form kuruluşunun kısa icra örnekleriyle gösterilmesi.
Feldman, Walter. Music of the Ottoman Court: Makam, Composition and the Early Ottoman Instrumental Repertoire. Berlin: VWB. Özcan, Nuri. XVIII. Asırda Osmanlılarda Dinî Musiki. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları. Rauf Yekta Bey. Türk Musikisi. İstanbul: Pan Yayıncılık. Aksoy, Bülent. Avrupalı Gezginlerin Gözüyle Osmanlılarda Musiki. İstanbul: Pan Yayıncılık. Arel, Hüseyin Sadeddin. Türk Musikisi Nazariyatı Dersleri. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları. Bardakçı, Murat. Maragalı Abdülkadir. İstanbul: Pan Yayıncılık. Ezgi, Suphi. Nazari ve Ameli Türk Musikisi. İstanbul: İstanbul Konservatuvarı Neşriyatı. Hatipoğlu, Ahmet Hakkı. Türk Musikisi Formları. Ankara: TRT Yayınları. Karadeniz, Ekrem. Türk Musikisinin Nazariye ve Esasları. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Özalp, Mehmet Nazmi. Türk Musikisi Tarihi. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Özkan, İsmail Hakkı. Türk Musikisi Nazariyatı ve Usulleri: Kudüm Velveleleri. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Tura, Yalçın. Türk Musikisinin Meseleleri. İstanbul: Pan Yayıncılık. Wright, Owen. Words Without Songs: A Musicological Study of an Early Ottoman Anthology and Its Precursors. London: SOAS.