| Ders Adı | ANADOLU MÜZİK KÜLTÜRÜ | Kod | MZKJ7068 |
| Kredi | 3 | AKTS | 8 |
| Z/S | Seçmeli | Teorik Saat | 3 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Prof. Dr. MEHTAP DEMİR GÜVEN |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
Bu ders, insanlığın en eski uygarlık merkezlerinden biri olan Anadolu’yu, tarihsel süreç içinde ve müzik kültürünü odağa alan bir yaklaşımla anlatarak, müzikolojide uzmanlaşma adayı öğrencilerin Anadolu kültürünü zamanda derin ve mekânda yaygın bir yaklaşımla kavramasını sağlamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda Anadolu Müzik Kültürü dersi, Anadolu’da yaşayan uygarlıkların sanat ve müzik birikimlerini kronolojik ve karşılaştırmalı olarak irdelerken, öğrencilere bugünkü kültürün geçmişteki kökleri ile ilgili bilgi vermeye ve onlarda bu geçmiş birikime dayalı bir gelecek tasavvuru oluşturmaya çalışmaktadır. Ders, Anadolu kültür tarihine ait tarihsel metinlere, tarihsel müzik kaynaklarına, görsel ve işitsel müziksel öğelere bağlı olarak ilerlemektedir. Ders kapsamında Anadolu Müzik Kültürü ile ilgili kuramsal ve tarihsel bilgiler verilip, bu başlıklarla ilgili tartışmalar yapılırken aynı zamanda aynı bağlamdaki icra pratikleri ile ilgili de çalışmalar yapılacaktır. Ders ilk dönemde Anadolu’da İslam geleneği öncesi zaman dilimi üzerinde yoğunlaşacaktır.
• Anadolu kültür tarihine genel bir bakışı ortaya koymak. • Anadolu kültürlerini müzik gelenekleri açısından incelemek. • Anadolu kültür tarihine dair yazılı nazariyat kaynaklarını incelemek. • Anadolu kültür tarihine dair icracılık ve bestecilik geleneklerini incelemek. • Müzik kültürünün inanç ile ilişkisini tarihsel süreç içinde sorgulamak. • Anadolu’daki çalgı kültürünü tarihsel bir süreç içinde incelemek. • Anadolu’da müziğin işlevini ve bir kültür aktarımı unsuru olarak önemini incelemek. • Anadolu müzik kültürüne dair icra uygulamalarının uygulamalı olarak incelemek.
Anlatım, tartışma, uygulamalı çalışmalar
Güray C., Bin Yılın Mirası-Makamı Var Eden Döngü: Edvar Geleneği, Cenk Güray, Pan Yayıncılık, 2012. Akurgal E., “Anadolu Uygarlıkları”, Net Yayınları, 2000. Akurgal E., “Anadolu Kültür Tarihi”, Tübitak Yayınları, 2003. Alp, S., Hititlerde Şarkı, Müzik ve Dans, Hitit Çağında Anadolu’da Üzüm ve Şarap, Ankara, 1999, Kavaklıdere Kültür Yayınları. Aksoy B., “Geçmişin Musiki Mirasına Bakışlar”, Pan Yayıncılık 2008. Andrews W.G., “Şiirin Sesi, Toplumun Şarkısı”, İletişim Yayınları, 2006. Ebersolt J., “Bizans İstanbulu ve Doğu Seyyahları”, Pera Yayınları, 1996. Güngör H., “Türk Budunbilim Araştırmaları”, Kum Saati Yayınları, 2007. Mango C., “Bizans-Yeni Roma İmparatorluğu”, Yapı Kredi Yayınları, 2008. Umar B., “İlkçağda Türkiye Halkı”, İnkılap Yayınları, 1999. Başgöz, İ., “Folklor Yazıları”, Adam Yayınları 1986. Bartok B.,“Küçük Asya’dan Türk Halk Musikisi”, Pan Yayınları 1991. Helvacı Z., “Lirin Tarihi: Eski Ön Asya ve Yunan Uygarlıklarında Kullanılan Lirlerin Karşılaştırılması”, T.C. Başkent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Bilimi Yükesek Lisans Programı. Eyuboğlu İ.Z., “Anadolu Uygarlığı”, Der Yayınları, 1997. Dinçol B., “Eski Önasya ve Mısır’da müzik”, Eskiçağ Bilimleri Ensitiüsü Yayınları, 1999. Nettl B.,” The Study of Ethnomusicology: Twenty-nine Issues and Concepts”. Urbana-Champaign: The University of Illinois Press, 1983. Nettl B., “Folk and Traditional Music of the Western Continents”, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ, 1965. Tunçer B., “Eskiçağ Kilikia Çalgıları”, Pan Yayıncılık, İstanbul, 2005. Baines A.(ed.), “Musical Instruments Through the Ages”, Penguin Books, London, 1978. Geiringer K., “Instruments In the History of Western Music”, George Allen and Unwin publishers, Surrey, 1978. Bonanni F., “Antique Musical Instruments and Their Players”, Dover Publications Inc., New York, 1964. Menuhin Y., Davis W. C., “The Music of Man”, MacDonald General Books, London-Sysdney, 1979. Eliade M., “Ebedi Dönüş Mitosu”, İmge Yayınları, 1994. Elias N., “ Uygarlık Süreci”, İletişim Yayınları, 2002. Uludağ S., “İslam Açısından Müzik ve Sema”, Kabalcı Yayınlar, 2004. Ersoy R., “Sözlü Tarih-Folklor İlişkisi: Baraklar Örneği”, Akçağ Yayınları, Ankara, 2009. Güray C., “Bir Yapay Ayrılığa Dair: Son Üç Yüzyılın Sosyal Değişimlerinin Anadolu’daki Geleneksel Müziklere Yansıması”, Kubbealtı Müzik Dergisi, 2010. Güray C., “Sema’dan Semah’a Bir Sonsuz Devir”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Gazi Üniversitesi, Sayı 56 (Güz)-Alevilik Özel Sayısı, s.119-152, 2010. Güray C., Aydın A.F., “The Heritage of Byzantine in the Memory of Ottoman”, 2nd International Conference of Byzantine Music and Hymnology”, The American Society of Byzantine Music and Hymnology, Athens, 2009. (2010 içinde yayımlandı) Güray C., Tokaç M.S., Öksüzoğlu O., “Anadolu’da İnanç ve Müzik İlişkisi-Bir Sonsuz Devir”, T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, T.C: Merkez Bankasının katkılarıyla, Ankara, 2010. Güray C., “Makam Yapılarını Yansıtan Bir Model için Yapay Zeka Tekniklerinin Kullanımı”, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Bilim Ana Bilim Dalı,Yüksek Lisans Tezi, 2006. Folklor-Edebiyat, Kadem, Neo-Filarmoni, İz, Gazi Üniversitesi Türk Kültür ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi dergilerinin tüm sayıları. Orient Archalogie, Hickmann and Eichmann, Papers from the (th Symposium of the Study Group on Music Archeology, Limassol,1996, VML, 2000. Güray C, “Devirsel İbadet Modelleri Olarak Semah-Sema Uygulamlalarının Tarihsel Kökenleri”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı 87, 23-48, 2018. Güray C., “Semah Kavramını Devir Nazariyesi Üzerinden Anlamak-Aynayı Tuttum Yüzüme”, IV. Uluslararası Alevilik-Bektaşilik Sempozyumu, Ankara, 2018. Wellesz E., “A History of Byzantine Music and Hymnography”, Oxford Press, 1961.