| Ders Adı | EKONOMİ SOSYOLOJİSİ | Kod | SOSY3039 |
| Kredi | 2 | AKTS | 6 |
| Z/S | Seçmeli | Teorik Saat | 2 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Dr. Ögr. Üyesi MUHAMMED FATİH KARAKAYA |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
Bu dersin amacı, iktisadi hayatın soyut bir arz talep mekanizmasının değil, toplumsal ilişkilerin, kurumların, kültürel anlamların ve teknik altyapıların içinde kurulan bir alan olduğunu öğrenciye gösterebilmektir. Ders, iktisat teorisinin insan davranışına dair varsayımlarını sosyolojik bir mesafeden okumayı, piyasayı verili bir zemin olarak değil açıklanması gereken bir toplumsal başarı olarak ele almayı ve bu bakışı Türkiye bağlamındaki güncel olgulara uygulamayı hedefler. Ders sonunda öğrencinin gömülülük, ağ, kurum, ilişkisel iş, ekonomik kimlik ve performativite gibi kavramları birbirinden ayırt edebilmesi, klasik bir metnin argümanını ve kanıt yapısını kendi cümleleriyle yeniden kurabilmesi ve küçük ölçekli bir gözlem çalışmasını tasarlayıp raporlayabilmesi beklenir.
Ders, ekonomi sosyolojisinin kuruluşundan bugüne uzanan tartışmayı üç eksende izler. Birinci eksen kuramsaldır ve klasik sosyolojinin iktisadi hayata bakışından Granovetter'in gömülülük tezine, oradan yeni kurumsalcılıklara uzanır. İkinci eksen ampiriktir ve piyasaların fiilen nasıl işlediğini gösteren çalışmalar üzerinden ilerler. Bir Fas pazarında bilginin ve pazarlığın işleyişi, Amerikan iş dünyasında sözleşmenin ne kadar az kullanıldığı, hazır giyim sektöründe firmalar arası ağların rekabeti nasıl biçimlendirdiği, hayat sigortasının ölümü bir fiyat meselesine dönüştürürken karşılaştığı ahlaki direnç bu bölümün örnekleridir. Üçüncü eksen ise para, kredi, bankacılık ve finansal piyasalara ayrılmıştır ve dersi türev borsalarının kuruluşu ile ekran temelli finansal piyasaların bugünkü işleyişine kadar taşır. Dönem boyunca her kuramsal metin, aynı meseleyi somut bir vaka üzerinden ele alan bir ampirik metinle eşleştirilir.
Ders, klasik anlatımla metin temelli seminer tartışmasını birleştiren karma bir düzende yürütülür. Her hafta ilk saat kavramsal çerçevenin anlatımına, kalan iki saat ise haftanın okumasının tartışılmasına ayrılır. Kullanılan başlıca yöntemler şunlardır: • Anlatım ve kavram sunumu. Yoğun kuramsal metinler öncesinde çerçeve öğretim elemanı tarafından kurulur. • Metin temelli seminer tartışması. Öğrenciler haftalık okuma notlarıyla derse gelir, tartışma bu notlar üzerinden açılır. • Vaka incelemesi. Her kuramsal kavram, Türkiye'den güncel bir vakayla sınanır. Kredi kartı borçluluğu, kira piyasasındaki pazarlık, semt pazarlarında fiyat oluşumu ve kurye platformlarındaki çalışma rejimi dönem boyunca kullanılan vakalardır. • Küçük grup çalışması ve jigsaw uygulaması. Uzun metinler bölümlere ayrılarak gruplara dağıtılır, her grup kendi bölümünü sınıfa öğretir. • Saha gözlemi ödevi. Öğrenciler bir piyasa ortamında iki saatlik yapılandırılmış gözlem yapar ve bulgularını Geertz ile Granovetter'in kavramlarıyla okur.
• Granovetter, M. ve Swedberg, R. (der.) (2024). İktisadi Hayatın Sosyolojisi. Çev. B. E. Balın, Ö. Garan, A. R. A. Altınay, F. Baloğlu, M. Ökmen ve M. T. Kuş. İstanbul: Alfa Yayınları. • Smelser, N. J. ve Swedberg, R. (der.) (2005). The Handbook of Economic Sociology (2. baskı). Princeton: Princeton University Press ve Russell Sage Foundation. • Aspers, P. ve Dodd, N. (der.) (2015). Re-Imagining Economic Sociology. Oxford: Oxford University Press.