| Ders Adı | FIKIH METİNLERİ | Kod | ILHY4162 ARAPÇA |
| Kredi | 2 | AKTS | 3 |
| Z/S | Seçmeli | Teorik Saat | 2 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Arş. Gör. Dr. MURAT SARITAŞ |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
Derste Hanefî geleneğinde üretilen farklı hukuk metinleri üzerinden aşağıdaki sorulara cevap aranacaktır: 1. Farklı Hanefî eser türlerini birbirinden ayıran özellikler nelerdir? 2. Bu eserler ne zaman ve neden ortaya çıkmıştır? 3. Farklı eser türlerinin işlevi nedir? 4. Fıkıh kitaplarındaki delillerin işlevi nedir veya Hanefî geleneğinde mezhep-nas ilişkisi nasıldır? Bu ilişki modernleşme sürecinde nasıl bir değişim geçirmiştir? 5. Müftüler ve kadılar gibi uygulayıcıların Hanefî fıkıh eserlerini kullanırken karşılacakları problemler nelerdir? Ve bu problemler için tarih içinde ne tür çözüm yolları geliştirilmiştir? 6. Hanefi fakihleri arasında kurulan hiyerarşilerin hukuki işlevi nedir? 7. Hanefî fıkıh eserleri arasında kurulan hiyerarşilerin hukuki işlevi nedir? 8. Mezhep içi otoriteler nelerdir? Bu otoriteler zamanla nasıl bir dönüşüm geçirmiştir? 9. Hanefî fıkhı hangi aktörler tarafından geliştirilmiştir? Bu hususta kadı, müftü, müellif fakih ve sultan gibi farklı figürlerin rolü nedir? 10. Hanefi hukuku/İslam Hukuku modernleşme sürecinde nasıl bir dönüşüm geçirmiştir? 11. İslam hukukunun modern otoriteleri ve metinleri
Bu derste Hanefî geleneğinde üretilen farklı hukuk metinleri üzerinden fıkhın nasıl işlediği ve tarih içinde geçirdiği dönüşümler tartışılacaktır.
Metin analizi, tartışma.
Klasik Metinler İbn Abidin, Şerhu ‘Ukûdi Resmi’l-Müftî Farklı Hanefî Fıkıh Eserlerinden Seçme Metinler Modern Çalışmalar Mürteza Bedir, “Kur’ân ve Sünnet Söylemi, Fıkıh Usûlü ve İçtihat: Modern Nassçılığın Doğuşuna İlişkin Bir İzah Denemesi”, Modernleşme Protestanlaşma ve Selefîleşme: Modern İslam Düşüncesinde Nassın Araçsallaştırılması, 2019, s. 19-60. Murat Sarıtaş, “Fakihlerimizin Görüşleri Naslardan Önceliklidir”: Ebû Sa’îd el-Hâdimî’nin Nas-Mezhep İlişkisi Problemine Dair Görüşleri”, Sahn-ı Semân’dan Dârülfünûn’a Osmanlı’da İlim ve Fikir Dünyası: Âlimler, Müesseseler ve Fikrî Eserler XVIII. Yüzyıl, 2018, cilt: I, s. 163-178 Murat Sarıtaş, “Fıkıh, Mezhep ve Sultan: 16. Yüzyıl Osmanlı Merkez Topraklarında Mahkeme Kararlarında Hangi Hukukî Görüşlerin Esas Alınacağı Ile İlgili Emr-i Sultânîler”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2024.” Wael B. Hallaq, “Fetvalardan Fürûa: İslâm Fürû-i Fıkhında Gelişim ve Değişme”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Haziran 2023; (41): 243-280 Wael B. Hallaq, “The Jurısconsult, The Author–Jurıst, And Legal Change” (Authority, Continuity, And Change In Islamıc Law içinde, 6 bölüm), New York: Cambridge University Press, 2004. Ahmet İnanır, “İbn Kemal’in Tabakatü’l-Fukahası ve Değerlendirilmesi”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi [Atatürk Üniversitesi İslâmi İlimler Fakültesi Dergisi] [İİFD] [EAÜİFD], 2012, sayı: 37, s. 65-86 DİA Maddeleri o “Hanefî Mezhebi” o “Muhtasar” o “Şerh” o “Haşiye”