İslam coğrafyasında ortaya çıkmış mezhepleri ve fırkaların oluşum ve mezhepleşme süreçlerini, ilk temsilcilerini, ilke ve kabullerini, (varsa) literatürlerini, inanç sistemlerini, ana kitle ile olan münasebetlerini ve günümüzdeki durumlarını tasvir edip kavramaya ve tanımaya çalışmaktır.

Dinin açık, kesin ve aslî hüküm ve kabulleri dışında kalan yoruma ve farklı anlayışlara müsait alanlarında kendilerine has bir anlayış, metodoloji ve yorumlar bütünü geliştirip bunları benimseyen toplumsal-dinî gruplar ve ekoller olan mezhepler incelenecektir. Bu mezhepler; Hâricîlik, Mürcie, Mutezile, Ehl-i Sünnet (Eş'arîlik, Mâtürîdîlik) , Şîa (Zeydîlik, İsnâaşeriyye ve İsmâiliyye), Yezîdîlik, Nusayrîlik, Dürzîlik, Kadıyânîlik, Bahâîlik, Vehhâbîlik, Alevîlik.

İslam Mezhepleri Tarihi dersinin metodunda arasında tasvir edici (betimleyici), deskriptif (tanımlayıcı), tenkîdî tarih anlatımını benimseyen ve analitik davranmaya çalışan uzlaştırmacı, zaman-mekan, fikir-hadise irtibatı kuran, kronolojiyi takip eden bir yöntem benimsenecektir.

El Kitabı: İslâm Mezhepleri Tarihi, Editörler: Mehmet Saffet Sarıkaya - Mehmet Ümit, Nobel Yayınları, İstanbul 2020. El Kitabı: Musta Öz, Başlangıçtan Günümüze İslâm Mezhepleri Tarihi, Ensar Yayınları, İstanbul 2014.