TASAVVUF - MUSİKİ İLİŞKİSİ

İzlence Formu

Ders Adı TASAVVUF - MUSİKİ İLİŞKİSİ Kod ILHY3518
Kredi 2 AKTS 3
Z/S Seçmeli Teorik Saat 2
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Doç. Dr. MUSTAFA DEMİRCİ
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

Bu ders, Osmanlı sosyo-kültürel hayatında ve İslam medeniyetinde tekke müessesesi ile musiki sanatı arasındaki kurumsal, estetik ve işlevsel ilişkiyi disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alır. Tekkelerin birer kültür-sanat akademisi olarak işlevinden zikir ve ayin ritüellerindeki musiki biçimlerine, tekke kökenli bestekârlardan meşk kültürünün kurumsal yapısına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Amaç, öğrencinin tekke musikisi alanındaki birincil kaynakları metin metoduyla okuyabilmesini ve lisansüstü düzeyde özgün akademik araştırma yapabilmesini sağlamaktır.

İçerik

Bu ders; Osmanlı ve İslam medeniyetinde tekke müessesesi ile musiki sanatı arasındaki kurumsal, estetik ve işlevsel ilişkiyi disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alır. Tekkelerin birer kültür ve sanat akademisi olarak işlevini, zikir ve ayin ritüellerinin musikiye yansımalarını, çalgı hiyerarşisini, meşk kültürünü, tekke kökenli bestekârları ve tekkelerin kapatılması sonrasında bu geleneksel yapının tarihsel dönüşümünü birincil kaynaklar ışığında inceler.

Öğretim Yöntemleri

Bu ders; öğretim elemanı sunumu ve öğrenci seminerlerini içeren anlatım yönteminin yanı sıra birincil ve ikincil kaynakların eleştirel analizine dayalı metin okumaları, sınıfiçi soru-cevap ve tartışmalar, tekke mûsikîsi formları ile icralarının müzikolojik ve sesli gereçlerle incelendiği örnek olay tahlilleri ve öğrencilerin akademik makale üretimine yönelik yürüteceği bağımsız kütüphane ile arşiv araştırması yöntemleri kullanılarak yürütülmektedir.

Kaynaklar

Özcan, N. (2011). "Tekke Musikisi". TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 40, s. 384-385 Uludağ, Süleyman. Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. 70, 539. 1. Baskı. İstanbul: Marifet Yayınları, 1991. Uygun, M. Nuri. “Zikir”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 44: 412-413. İstanbul: TDV Yayınları, 2013. Uymaz, Türkan. Halvetiliğin Şabaniyye Kolunda Türk Musikîsi. Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017. Yazıcı, Tahsin v.dğr. Tasavvuf Kitabı. Haz. Cemil Çiftçi. 1. Baskı. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2003. Yılmaz, Hasan Kamil. Anahatlarıyla Tasavvuf ve Tarikatlar. 10. Baskı. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2004. Yönetken, Halil Bedi. “Kıyami Zikirler ve Türk Dinî Raksları”. Tasavvuf Kitabı. Haz. Cemil Çiftçi. İstanbul: Kitabevi, 2003. Uygun, Mehmet Nuri - Erdaş, Safiye Şeyda. “Tekke Musikîmizde Toplu Evrâd-ı Şerîf Okuma Geleneğine Bir Örnek Rifâî Evrâd-ı Şerîfi”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 18/1 (Haziran 2018): 47-72. Uygun, Mehmet Nuri. “Zikir”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 44: 412-413. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026