| Ders Adı | ÇAĞDAŞ FELSEFEDE ETİK PROBLEMLER | Kod | FLSF4437 |
| Kredi | 2 | AKTS | 4 |
| Z/S | Seçmeli | Teorik Saat | 2 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Prof. Dr. NEDİM YILDIZ |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
Bu ders, çağdaş yaşamda ortaya çıkan etik problemleri özne, özgürlük, isteme, karar, sorumluluk ve başkasıyla ilişki kavramları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Özcülükten olumsallığa geçişin ahlaki özne anlayışında meydana getirdiği dönüşümden hareketle istemenin oluşumu, tercih ve karar, bağlılık, hareketlilik, borç, savaş, gözetim, performans ve teknik aracılanma gibi sorunlar felsefi metinlerle birlikte ele alınacaktır. Dersin ilerleyen aşamalarında yapay zekânın karar süreçlerine katılması, sorumluluğun dağılımı, insanın araçsallaştırılması, yaratıcılık ve insan denetimi gibi güncel etik problemler değerlendirilecektir. Böylece öğrencilerin çağdaş etik sorunları yalnız tekil örnekler üzerinden değil, bu sorunların dayandığı kavramsal yapıları ve insan anlayışlarını çözümleyerek değerlendirebilmesi amaçlanmaktadır.
Olumsal özne ve kendini seçme, istemenin oluşumu ve gerekçelendirilmesi, tercih, karar ve özgürlük, bağlılık ve başkasına karşı sorumluluk, göç ve hareketlilik, borç ve geleceğin belirlenmesi, savaş ve sorumluluk, gözetim ve biyometri, performans ve potansiyelsizlik ile yapay zekâda faillik, hesap verebilirlik, araçsallaştırma, yaratıcılık ve insan denetimi çağdaş felsefi metinler üzerinden incelenir.
Anlatım, yakın metin okuma ve çözümleme, kavramsal analiz, problem temelli tartışma, karşılaştırmalı değerlendirme, güncel örnek olayların incelenmesi ve soru cevap yöntemleri kullanılacaktır. Temel metinlerden belirlenen bölümler güncel etik sorunlarla ilişkilendirilecek, farklı felsefi yaklaşımların aynı probleme sunduğu kavramsal araçlar karşılaştırmalı biçimde değerlendirilecektir.
Heller, Agnes. Bir Ahlak Kuramı. Çev. Abdullah Yılmaz, Koray Tütüncü ve Ertürk Demirel. Yay. haz. Ertürk Demirel. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2006. 1. baskı. Nietzsche, Friedrich. Ahlakın Soykütüğü: Bir Polemik. Çev. Zeynep Alangoya. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2011. 1. basım. Rorty, Richard. Olumsallık, İroni ve Dayanışma. Çev. Mehmet Küçük ve Alev Türker. Yay. haz. Tuncay Birkan. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1995. 1. baskı. Nietzsche, Friedrich. “Ahlakdışı Anlamda Doğruluk ve Yalan Üzerine.” Almancadan çev. Oruç Aruoba. Cogito, sy. 16, “Yalan”, 1998, 55-67. Kierkegaard, Søren. Ya/Ya Da: Yaşamdan Bir Parça. Dancadan çev. Nur Beier. İstanbul: Alfa Yayınları, 2020. 1. basım. Fromm, Erich. Erdem ve Mutluluk: Ahlâk Psikolojisi Üzerine Bir İnceleme. Çev. Ayda Yörükân. Der. ve yay. haz. Turhan Yörükân. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1994. 2. baskı. Bauman, Zygmunt. Postmodern Etik. Çev. Alev Türker. Yay. haz. Mehmet Küçük. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011. 2. baskı. Bauman, Zygmunt. Küreselleşme: Toplumsal Sonuçları. Çev. Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2012. 4. baskı. Lazzarato, Maurizio. Borçlandırılmış İnsanın İmali: Neoliberal Durum Üzerine Deneme. Çev. Murat Erşen. İstanbul: Açılım Kitap, 2015. 2. baskı. Arendt, Hannah. Kötülüğün Sıradanlığı: Adolf Eichmann Kudüs’te. Çev. Özge Çelik. İstanbul: Metis Yayınları, 2012. 2. basım. Bentham, Jeremy. “Panoptikon ya da Gözetim-Evi.” Panoptikon: Gözün İktidarı. Haz. ve çev. Barış Çoban ve Zeynep Özarslan. İstanbul: Su Yayınevi, 2016. 2. baskı. Adorno, Theodor W. Ahlak Felsefesinin Sorunları. Haz. Thomas Schröder. Çev. Tuncay Birkan. İstanbul: Metis Yayınları, 2012. 1. basım. Agamben, Giorgio. “Potansiyellik Üzerine.” Çev. Serhat Celâl Birdal. Viraverita, 24 Şubat 2014. İstanbul Yapay Zekâ Etiği Bildirgesi. İstanbul: Uygulamalı Felsefe Derneği Yayınları, 2026. 1. baskı. Arendt, Hannah. İnsanlık Durumu. Çev. Bahadır Sina Şener. İstanbul: İletişim Yayınları, 1994. 1. baskı. Kant, Immanuel. Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi. Çev. İoanna Kuçuradi. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu, 2002. 3. baskı.