Bu ders, pozitivizmin tarihsel kökenlerini, kurucu ilkelerini ve dönüşüm geçirdiği felsefi evreleri sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Deneyim, gözlem, mantıksal çözümleme ve metafizik karşıtlığı gibi epistemolojik ilkeler etrafında şekillenen pozitivist yaklaşım, klasik dönemden başlayarak Viyana Çevresi’nin mantıksal pozitivizmine ve bu yaklaşıma yöneltilen eleştirilere kadar geniş bir düşünsel çerçevede ele alınacaktır. Auguste Comte, John Stuart Mill, Ernst Mach, Moritz Schlick, Rudolf Carnap ve Otto Neurath gibi figürler aracılığıyla pozitivizmin bilimsel yöntemle kurduğu ilişki ve felsefi söyleme getirdiği yapısal müdahaleler analiz edilecek; ayrıca Wittgenstein, Popper, Kuhn ve Feyerabend gibi düşünürler üzerinden pozitivizmin sınırları ve dönüşümleri tartışmaya açılacaktır. Amaç, pozitivizmi yalnızca bir bilgi kuramı değil, bilimle felsefe arasındaki ilişkiyi yeniden kuran teorik bir çerçeve olarak değerlendirmektir.

Pozitivizmin epistemolojik, metodolojik ve ontolojik yönleri çerçevesinde; klasik pozitivizmden mantıksal pozitivizme, Viyana Çevresi'nden eleştirel yaklaşımlara kadar uzanan tarihsel-felsefi gelişimin incelenmesi. Comte, Mill, Mach, Schlick ve Carnap gibi düşünürler üzerinden pozitivizmin temel ilkeleri, bilimle ilişkisi ve metafizik karşıtlığı ele alınırken; Wittgenstein, Popper, Kuhn ve Feyerabend gibi figürler aracılığıyla pozitivizme yöneltilen eleştiriler ve alternatif yaklaşımlar değerlendirilir.

Felsefi metin çözümlemeleri, kavramsal ve tarihsel analiz, karşılaştırmalı tartışmalar, soru-cevap yöntemi, eleştirel değerlendirme oturumları, kısa sunum

Stadler, F. (2015). The Vienna Circle: Studies in the Origins, Development, and Influence of Logical Empiricism. Springer, Janik, A., & Toulmin, S. (1973). Wittgenstein’s Vienna. Simon and Schuster, Hahn, H. (1980). Empiricism, Logic and Mathematics: Philosophical Papers. B. McGuinness (Ed.). Springer, Hahn, H., Neurath, O., & Carnap, R. (1929). Wissenschaftliche Weltauffassung. Der Wiener Kreis, Mach, E., Schlick, M., & Carnap, R. (2019). Viyana Çevresi – Program Yazıları. Pinhan Yayıncılık, Carnap, R. (1988). Meaning and Necessity. University of Chicago Press, Carnap, R. (1969). The Logical Structure of the World. University of California Press, Carnap, R. (1950). Empiricism, Semantics and Ontology. Revue Internationale de Philosophie, Carnap, R. (1937). The Logical Syntax of Language. Routledge & Kegan Paul, Carnap, R. (1959). The Elimination of Metaphysics Through Logical Analysis of Language, in A. J. Ayer (Ed.), Logical Positivism. Free Press, Comte, A. (1830–1842). Cours de philosophie positive. Paris: Bachelier, Comte, A. (1853). The Positive Philosophy of Auguste Comte (Trans. H. Martineau). London: Chapman, Comte, A. (2000). The Positive Philosophy of Auguste Comte (H. Martineau, Trans.). Batoche Books, Mill, J. S. (1865). Auguste Comte and Positivism. London: N. Trübner & Co., Mill, J. S. (2002). Auguste Comte and Positivism. Kitchener: Batoche Books, Mill, J. S. (1988). A System of Logic, Ratiocinative and Inductive (Vol. 1). University of Chicago Press, Mill, J. S. (2002). On Liberty. Kitchener: Batoche Books, Pickering, M. (2009). Auguste Comte: An Intellectual Biography, Vol. 3. Cambridge University Press, Scharff, R. C. (2002). Comte after Positivism. Cambridge University Press, Hamburger, J. (1999). John Stuart Mill on Liberty and Control. Princeton University Press, Francis, M. (2014). Herbert Spencer and the Invention of Modern Life. Routledge, Spencer, H. (2003). Social Statics. New York: D. Appleton and Company, Spencer, H. (2002). The Study of Sociology. New York: D. Appleton and Company, Spencer, H. (2009). First Principles. Cambridge University Press, Mach, E. (1935). Bilgi ve Hata. Devlet Basımevi, Mach, E. (1893). The Science of Mechanics. The Open Court Publishing Company, Mach, E. (1914). The Analysis of Sensations. The Open Court Publishing Company, Wittgenstein, L. (2006). Felsefi Soruşturmalar. Totem Yayıncılık, Wittgenstein, L. (2016). Tractatus Logico-Philosophicus. Say Yayınları, Wittgenstein, L. (2019). Zettel. Fol Kitap, Kripke, S. A. (2007). Wittgenstein: Kurallar ve Özel Dil. Litera Yayıncılık, Sluga, H. (2002). Ludwig Wittgenstein, Yaşamı ve Yapıtları. Cogito, Sayı 33, Hadot, P. (2009). Wittgenstein ve Dilin Sınırları. Doğu Batı Yayınları, Edmonds, D., & Eidinow, J. (2004). Wittgenstein’ın Maşası. Yapı Kredi Yayınları, Copleston, F. (1956). Contemporary Philosophy: Studies of Logical Positivism and Existentialism. Burns & Oates, Barnes, B. (2008). Thomas Kuhn ve Sosyal Bilimler. Paradigma Yayınları, Kuhn, T. S. (2017). Bilimsel Devrimlerin Yapısı. Kırmızı Yayınları, Kuhn, T. S. (1994). Asal Gerilim. Kabalcı Yayınları, Feyerabend, P. (1995). Akla Veda. Ayrıntı Yayınları, Feyerabend, P. (1999). Yönteme Karşı. Ayrıntı Yayınları, Popper, K. (1998). Bilimsel Araştırmanın Mantığı. Yapı Kredi Yayınları, Baudouin, J. (1993). Karl Popper. İletişim Yayınları, Friedman, M. (2003). Kuhn and Logical Empiricism. In T. Nickles (Ed.), Thomas Kuhn. Cambridge University Press, Reisch, G. A. (1991). Did Kuhn Kill Logical Empiricism? Philosophy of Science, 58(2), 264–277, Uebel, T. (1991). Rediscovering the Forgotten Vienna Circle. Springer, García-Salmones Rovira, M. (2020). What is positivism today? AJIL Unbound, 114, 87–91, Yapı Kredi Yayınları (2002). Cogito, Sayı 33: Wittgenstein – Sessizliğin Grameri