TİCARET COĞRAFYASI

İzlence Formu

Ders Adı TİCARET COĞRAFYASI Kod CGRF4019
Kredi 2 AKTS 4
Z/S Seçmeli Teorik Saat 2
Uygulama Saat 0 Lab Saat 0
Ders Dili Türkçe Dersi Veren Dr. Ögr. Üyesi MERVE ZAYIM DİNÇER
Dersin Veriliş Türü Örgün

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, ticaretin tarihsel gelişimini antik dönemden günümüze kadar mekânsal bir perspektifle ele alarak, ticari faaliyetlerin ortaya çıkışı, gelişimi ve dönüşümünü coğrafi koşullar bağlamında analiz etmektir. Ders kapsamında ticaretin doğuşuna etki eden doğal ve beşerî faktörler, tarihsel ticaret yolları, üretim–ulaşım–pazar ilişkisi ve ticaretin mekânsal örgütlenmesi incelenmektedir. Ayrıca öğrencilerin, ticaretin yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığı; aynı zamanda kültürel, teknolojik ve toplumsal etkileşimleri şekillendiren bir süreç olduğu bilincini kazanmaları hedeflenmektedir. Bu çerçevede ders, tarihsel süreklilik ve mekânsal farklılıkları dikkate alarak, ticaretin küresel ölçekteki dönüşümünü değerlendirme ve günümüz ticaret yapısını tarihsel temelleriyle birlikte yorumlama becerisi kazandırmayı amaçlamaktadır.

İçerik

Bu ders kapsamında ticaretin ortaya çıkışı ve tarihsel gelişimi antik dönemden başlayarak mekânsal bir perspektifle ele alınmaktadır. İlk olarak ticaretin doğuşuna zemin hazırlayan doğal ve beşerî faktörler, tarım devrimi, artı ürün oluşumu ve erken dönem değişim ilişkileri incelenmektedir. Antik uygarlıklarda ticaret ağlarının oluşumu, Akdeniz havzasında deniz ticaretinin gelişimi ve Roma döneminde kara ve deniz yollarının bütünleşmesi üzerinde durulmaktadır. Dersin devamında Orta Çağ’da ticaretin yeniden canlanması, İslam dünyasında ticaret yolları ve kervan sistemleri ile İpek Yolu ve Baharat Yolu gibi tarihsel ticaret güzergâhlarının ekonomik ve kültürel etkileri değerlendirilmektedir. Coğrafi keşiflerle birlikte ticaretin yön değiştirmesi, Atlantik merkezli ticaret sisteminin ortaya çıkışı ve sömürgecilik sürecinde küresel ticaretin genişlemesi analiz edilmektedir. Sanayi Devrimi ile birlikte üretim, ulaşım ve pazar ilişkilerindeki dönüşüm ele alınmakta; 19. ve 20. yüzyıllarda dünya ticaretinin mekânsal yapısı, ticaret merkezlerinin değişimi ve ulaşım sistemlerinin gelişimi incelenmektedir. Ders ayrıca Anadolu’nun tarihsel ticaret yollarındaki rolü ve Türkiye’nin ticari konumunun tarihsel temelleri üzerinde durarak, ticaretin geçmişten günümüze süreklilik ve değişim boyutlarını bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektedir.

Öğretim Yöntemleri

Ders, anlatım yöntemi temelinde yürütülmekte; harita analizi, görsel materyal kullanımı ve örnek olay incelemeleriyle desteklenmektedir. Kronolojik ve mekânsal çözümlemeler aracılığıyla öğrencilerin analitik düşünme ve yorumlama becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Anlatım, soru - cevap, tartışma

Kaynaklar

Prof. Dr. Erol Tümertekin & Prof. Dr. Nazmiye Özgüç; Ekonomik Coğrafya / Küreselleşme ve Kalkınma, Çantay Kitabevi (2009). Prof. Dr. Ramazan Özey; Ticaret Coğrafyası ve Küreselleşme, Aktif Yayınevi (2013). Philip D. Curtin; Türkçeye çeviri: Şaban Bıyıklı; Dünya Tarihinde Ticaret, Küre Yayınları (2021). İlgili hocanın ders notları.

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı © 2026