| Ders Adı | KÜLTÜR DEĞİŞİMLERİ | Kod | ANTR4135 |
| Kredi | 3 | AKTS | 5 |
| Z/S | Zorunlu | Teorik Saat | 3 |
| Uygulama Saat | 0 | Lab Saat | 0 |
| Ders Dili | Türkçe | Dersi Veren | Doç. Dr. GÜLDEM BÜYÜKSARAÇ |
| Dersin Veriliş Türü | Örgün | ||
Bu derste, kültürel değişim olgusunu dindarlık pratikleri, muhafazakârlık anlayışları ve sekülerleşme dinamikleri işlenmektedir.
Bu derste kültürel değişim olgusunu dindarlık pratikleri, muhafazakârlık anlayışları ve sekülerleşme dinamikleri inceliyoruz. İlk haftalarda dinin kültürel bir kategori olarak antropolojik kavrayışlarını tartışacak; muhafazakârlığın Türkiye ve farklı bağlamlarda kazandığı anlamları ve sekülerlik ile laiklik arasındaki kavramsal ayrımı değerlendireceğiz. Sonraki haftalarda ise Türkiye genelinde yürütülen anket çalışmaları ve etnografik araştırmalar üzerinden, dindarlığın sınıf, kentsel mekân, gençlik, etnisite, toplumsal cinsiyet ve mezhep bağlamlarında nasıl deneyimlendiğini ve dönüştüğünü tartışacağız.
Derste sınıf içi tartışmalar öğrenci sunumlarıyla zenginleştirilmektedir. Dönem sonu başarısı, devamlılık durumu (zorunlu), derse katılım, ara sınav (%40) ve final sınavı (%60) üzerinden belirlenecektir. Final sınavı notu, yazılı sınav ile sözlü sunum veya yazılı metin değerlendirmesinin birlikte hesaplanmasıyla oluşturulacaktır. Sunum performansı, final sınavı kapsamında 30 puan üzerinden değerlendirilecektir. Sunum yerine metin değerlendirmesi hazırlamayı tercih eden öğrencilerin, final sınavına ek olarak 2000 kelimelik bir ödev teslim etmeleri gerekmektedir. Bu ödev de aynı şekilde final sınavı kapsamında 30 puan üzerinden değerlendirilecektir.
• Clifford Geertz. ([1966] 2000). Kültürlerin Yorumlanması (Dost Yayınevi), “Kültürel Bir Dizge Olarak Din,” sf. 109-151. • Talal Asad ([1993]2007). “Antropolojik Bir Kategori Olarak Dinin İnşası,” Milel ve Nihal, sf. 103-137. • Besim Dellaloğlu. (2020) Poetik ve Politik, “Sekülerleşme/Laiklik,” sf. 159-174. • Volkan Ertit (2013). “Sekülerleşme Teorisi,” Muhafazakâr Düşünce, Sayı: 37, sf. 207-229. • Video: Besim Dellaloğlu ile laiklik ve sekülerleşme üzerine söyleşisi https://www.youtube.com/results?search_query=besim+dellaloglu+sek%C3%BClerle%C5%9Fme+laiklik • Halis Çetin (2004). “Muhafazakârlık: Kaosa Karşı Kozmos,” Muhafazakâr Düşünce, Sayı:1, sf. 87-119. • Baran Dural (2004). “Muhafazakarlığın Tarihsel Gelişimi ve Muhafazakâr Söylem,” Düşünce, Sayı:1, sf. 121-133. • Tanıl Bora (2017). Cereyanlar, “Muhafazakârlık,” sf. 341-414. • Charles Taylor ([2007] 2014) Seküler Çağ, Giriş Kısmı • Yasin Durak (2018). Emeğin Tevekkülü: Konya’da İşçi-İşveren İlişkileri ve Dindarlık, 3. ve 4. Bölümler, sf. 57-110. • İrfan Özet (2019). Fatih-Başakşehir: Muhafazakâr Mahallede İktidar ve Dönüşen Habitus, 4. ve 5. Bölümler, sf. 213-325. • Aksu Akçaoğlu (2022). Zarif ve Dinen Makbûl: Muhafazakâr Üst-Orta Sınıf Habitusu , 5. Bölüm “Muhafazakâr Orta Sınıf Beğenisi: Zarif ve Dinen Makbûl,” sf. 81-123. • Cihad Özsöz (2017) “İslâm Ekonomisi ve Yeni Muhafazakâr Orta Sınıfın Temsilcisi Olarak MÜSİAD” Sosyolojik Düşün, Sayı 1, sf. 1-11. • Değişen Türkiye’de Din, Toplum ve Siyaset, TESEV Raporu, 2006. (PDF paylaşılacak) • KONDA- Gündelik Yaşamda Din, Laiklik ve Türban Araştırması, 2007. (PDF paylaşılacak) • KONDA - Hayat Tarzları Anket Bulguları 2019: (10 yılda Gençlerde Ne Değişti: interaktif.konda.com.tr/rapor/10-yilda-genclerde-ne-degisti/8 ) • KONDA - Hayat Tarzları Anket Bulguları 2019: 10 Yılda Ne Değişti: interaktif.konda.com.tr/rapor/10-yilda-ne-degisti/9#4thPage/2) • KONDA- Türkiye 100 Kişi Olsaydı 2021: (https://interaktif.konda.com.tr/rapor/turkiye-100-kisi-olsa/1 ) • Zübeyir Nişancı (2023). Sayılarla Türkiye’de İnanç ve Dindarlık. • Volkan Ertit (2020). Sekülerleşme Teorisi, 10. Bölüm: “Türkiye’nin Sekülerleşme Pratiği” ve 11. Bölüm: “Sonuç,” sf. 261-318. • Özlem Avcı (2012) İki Dünya Arasında: İstanbul’da Dindar Üniversite Gençliği, 3. Bölüm, sf. 109-241. • Yıldırım Şentürk, Ayşe Berna Uçarol, Abdullah Ezik (der.) Türkiye'de Gençlik Araştırmaları: Temalar, Yönelimler ve Yaklaşımlar (Heretik Yayınları), 5. Bölüm “İnanç ve Değerler (Moderatör: Özlem Avcı Aksoy) • Yusuf Ekinci (2022). Kürt Sekülerleşmesi, 3. ve 5. Bölümler, sf. • Rawest Araştırma (2021). Kürtlerde Değerler ve Tutumlar Araştırması, 6. Bölüm “Din ve Dindarlık,” sf. 34-41. • Birsen Banu Okutan (2024). “Yeni Muhafazakâr Orta Sınıf ve Eril Kimlikler: Yeni Bir Bihruz Bey Sendromu mu?” Tezkire, sf. 31-48. • Zehra Yılmaz (2015). Dişil Dindarlık: İslâmcı Kadın Hareketinin Dönüşümü 3. Bölüm, sf. 107-180. • Volkan Ertit (der.) (2023). Alevilerin Dönüşümü: İnanç, Ritüel ve Topluluk(lar) Üzerine Saha Araştırmaları (seçki). Tematik Okuma Seçkisi (İzlence Dışı Öneriler) Temel metinler • Rudolf Otto kitapları • Mircea Eliade kitapları • Emile Durkheim ([1912] 2005). Dini Hayatın İlkel Biçimleri Egemenlik, Kutsallık ve Siyaset: İktidarın Teolojik Temelleri • Carl Schmitt. ([1922]2016). Siyasi İlahiyat (özellikle, 3. Bölüm, sf. 43-5) • Saime Tuğrul (2013) “Tek Tanrı’nın Aşkın Egemenliğinden Siyasinin İçkin Egemenliğine,” Amme İdaresi Dergisi, Cilt 46, sayı 1, sf.153-175. • Roger Caillois. ([1950] 2023). Kutsal ve İnsan (özellikle, 1. Bölüm “Kutsal ile Dünyevinin Genel İlişkileri,” sf. 21-36) • Ernst H. Kantorowicz ([1957]2018). Kralın İki Bedeni: Ortaçağ Siyaset Teolojisi Çalışması. Dinin Tanziminde Kurumsal Dönüşüm • Esra Yakut (2005). Şeyhülislamlık: Yenileşme Döneminde Devlet ve Din, “Şeyhülislamlar ve Siyaset,” sf. 174-204. • İştar Gözaydın (2020). Diyanet Türkiye Cumhuriyeti’nde Dinin Tanzimi, Birinci Bölüm “Türkiye’de Devlet-Din İlişkilerinin Gelişim Sürecine Kısa Bir Bakış,” sf. 17-62. • Amit Bein (2013). Osmanlı Uleması ve Türkiye Cumhuriyeti Değişimin Failleri ve Geleneğin Muhafızları, I. Bölüm: Ulema Meselesi, II. Bölüm: İlmiye Sınıfı Olumlu ve Olumsuz Etiketleme, sf. 9-53. • Hatice K. Toprak (2019) Mihrap, Minber ve Devlet: Tek Parti Döneminde Diyanet İşleri Başkanlığı Siyasal İdeoloji Olarak İslamcılık: Kökenler, Dönüşümler ve Yorumlar • Tanıl Bora (2017) Cereyanlar, “İslamcılık” • Michelangelo Guida & Ömer Çaha & (2015). “İslamcılık,” Dünyada ve Türkiye’de Siyasal İdeolojiler (der. Ö. Çaha & Bican Şahin) içinde, sf. 563-620.