Bu derste, Türkiye bağlamına odaklanarak kırsal alanların sosyal, ekonomik ve kültürel dönüşümlerini inceleyeceğiz. Kırsal alanı; modernleşme, ulus-devlet inşası, kapitalizm ve küreselleşme gibi makro süreçlerin yanı sıra kalkınmacı yönetimler ile sömürücü ekonomilerin sosyo-mekânsal müdahaleleri sonucunda biçimlenen bir toplumsal peyzaj olarak ele alacağız. Dönem boyunca tarım sorunu, köy ekonomisinin piyasalaşması, Erken Cumhuriyet döneminde köycü söylem ve devlet–köylü ilişkileri, kırsal kalkınma, küreselleşme çağında dönüşen köylülük, çitleme pratikleri, geçim, mülkiyet ve kaynaklara erişim krizleri gibi temalar etrafında düşünecek ve tartışacağız.

Bu derste, Türkiye bağlamına odaklanarak kırsal alanların sosyal, ekonomik ve kültürel dönüşümlerini inceleyeceğiz. Kırsal alanı; modernleşme, ulus-devlet inşası, kapitalizm ve küreselleşme gibi makro süreçlerin yanı sıra kalkınmacı yönetimler ile sömürücü ekonomilerin sosyo-mekânsal müdahaleleri sonucunda biçimlenen bir toplumsal peyzaj olarak ele alacağız. Dönem boyunca tarım sorunu, köy ekonomisinin piyasalaşması, Erken Cumhuriyet döneminde köycü söylem ve devlet–köylü ilişkileri, kırsal kalkınma, küreselleşme çağında dönüşen köylülük, çitleme pratikleri, geçim, mülkiyet ve kaynaklara erişim krizleri gibi temalar etrafında düşünecek ve tartışacağız.

Sunuş yolu ile öğretim, düz anlatım, tartışma, soru-cevap

1. Hafta Derse Giriş: Temel Kavramlar Emiroğlu, K. ve Aydın, S. (2003). Antropoloji Sözlüğü, Ankara: Bilim ve Sanat Yay. s. 491-499. Özbudun, S. ve Uysal, G. (2012). 50 Soruda Antropoloji, İstanbul: Bilim ve Gelecek Yay. "İktisadi Antropoloji" s.93-119. 2. Hafta 19. Yüzyıl Tartışmaları: Tarım ve Köylülük Sorunsalı Önal, N.E. (2017). “Tarım ve Köylülük Sorunlarına Dair Bir Tartışma Çerçevesi”, Praksis 43 içinde, Ankara: Dipnot Yay. S.727-739. Keyder, Çağlar ve Yenal, Zafer. (2015). “Bir Köy Vardı Uzakta…” Bildiğimiz Tarımın Sonu: Küresel İktidar ve Köylülük içinde, İstanbul: İletişim Yay. S.13-48. Öneri: Praksis, (43) 2017, Tarım Sorunu Özel Sayısı. 3. Hafta Sosyal Bilimlerde Kırsal Alan Literatürüne Genel Bakış Sirman, N. (2001). “Sosyal Bilimlerde Gelişmecilik ve Köy Çalışmaları”, Toplum ve Bilim 88: s.251-254. Kayaalp, E. ve Karsak, B. (2018). “Antropolojide Tarım ve Köylülük”, Kültür Denen Şey içinde (Ed. A. Bartu Candan ve C. Özbay), İstanbul: Metis Yayınları. s.82-101. Öneri: Topdemir Koçyiğit, O. (2022). Türkiye Kırsalında Göç, Akrabalık Bağları ve Köylülüğün Sürdürülebilirliği, Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 5(9): S.173-189. DOI: 10.35235/Uicd.1124369 4. ve 5. Hafta Marksist Antropoloji: Köylülüğe Tarihsel-Evrimsel Bakış Wolf, E.R. (2000) Köylüler (seçki): Köylülüğün Ekonomik Yönü, Köylülüğün Toplumsal Yönü, İdeolojik Düzen, Köylülük ve Sorunları 6. Hafta Türkiye Bağlamı: Tarımda Kapitalistleşme Köymen, O. (2009). Kapitalizm ve Köylülük: Ağalar, Üretenler, Patronlar, Mülkiye XXXIII (262): S.25-39. Keyder, Ç. (1985). “Türkiye’de Ortakçılık Döngüsü ve Küçük Köylü Mülkiyetinin Pekişmesi”, Yapıt Toplumsal Araştırmalar Dergisi, 11, 89-105. 9. Hafta Türkiye Bağlamı: Erken Cumhuriyet Döneminde Köycülük Karaömerlioğlu, A. (2006). Orda Bir Köy Var Uzakta: Erken Cumhuriyet Döneminde Köycü Söylem (seçki), s. 51-81, 117-150. 10. Hafta Türkiye Bağlamı: Erken Cumhuriyet Döneminde Devlet-Köylü İlişkisi Kantarcıoğlu, M.Ç. (2025). Erken Cumhuriyet’te Devlet ve Köy İlişkisi Dirlik, Düzen, Asayiş (seçki) 11. Hafta Türkiye Bağlamı: Kırsal Kalkınma Sorunsalı Yenigül, S. B. (2017). Kırsal kalkınma politikalarında yeni yaklaşımlar ve bu yaklaşımların Türkiye’nin kırsal kalkınma politikalarına etkisi. Planlama Dergisi, 27(1), 16-25. Adaman, F., Akbulut, B., & Arsel, M. (2016). “Türkiye’de Kalkınmacılığı Yeniden Okumak: HES’ler ve Dönüşen Devlet-Toplum-Doğa İlişkileri”, Aksu, S. Erensü ve E. Evren, Sudan Sebepler: Türkiye’de Neoliberal Su-Enerji Politikaları ve Direnişler. İstanbul: İletişim. 12. Hafta Türkiye Bağlamı: Küreselleşen Dünyada Köylülük Keyder, Ç. ve Yenal, Z. (2015). “Değişen Köyler ve Tarım Tartışmaları”, Bildiğimiz Tarımın Sonu: Küresel İktidar ve Köylülük içinde, İstanbul: İletişim Yay. S.169-190. Aydın, Z. (2016). Çağdaş Tarımın Sonu ve Yeni Köylülük, ODTÜ Geliştirme Dergisi, 43 (Nisan): s.43-63. 13. Hafta Türkiye Bağlamı: Kırsal Çevre, Geçim ve Mülkiyet Çalışmaları Fırat, B. Ö. (2019). “Müşterekleştirme ve Çitlemenin Zamanı: Göllüce’de Toprak Mücadeleleri,” Praksis, (49), pp. 39-66. Büyüksaraç, G.B. (2020a). “Sıradan şeylerin belleği: Türkiye’de bir koruma alanında yerleşme, maddi dünya, peyzaj”, Toplum ve Bilim, 154, pp.5-34. Büyüksaraç, G.B. (2020b). “Türkiye’de koruma siyaseti ve yerel topluluklar: Köprülü Kanyon Millî Parkı örneği”, Antropoloji, (40), pp.14-36.